Nawigacja

Zarządzanie ryzykiem

Nowoczesne podejście do zarządzania bezpieczeństwem opiera się na ryzyku. Przewoźnicy i zarządcy nie mogą ograniczać się jedynie do respektowania przyjętych przepisów i regulacji. Muszą proaktywnie identyfikować możliwe zagrożenia i wyprzedzająco podejmować działania zapobiegawcze. Proaktywne podejście do zarządzania ryzykiem i ciągłe doskonalenie w tym obszarze to podstawa kultury bezpieczeństwa. Dlatego Prezes Urzędu Transportu Kolejowego powołał zespół zadaniowy, którego celem jest realizacja planu działania na rzecz poprawy podejścia do zarządzania opartego na ryzyku.

Ze statystyk Urzędu Transportu Kolejowego wynika, że w 2020 r. oceniono 1634 zmiany w systemie kolejowym, z czego 97% było zmianami nieznaczącymi i tylko 3% znaczącymi. Udział zmian uznawanych za znaczące wydaje się zaskakująco mały, co może wskazywać na tendencję do unikania podejmowania przez organizację decyzji o uznaniu zmiany za znaczącą. Udział zmian znaczących w ogólnej puli wprowadzanych zmian nie sięga nawet 5%, co wzbudza uzasadnione wątpliwości, zwłaszcza, gdy weźmiemy pod uwagę fakt, że 30% wszystkich zmian dotyczy inwestycji realizowanych na sieci kolejowej – nierzadko o olbrzymiej skali.

Dlatego Prezes UTK opracował zestaw działań, które będzie podejmował nadzorując stosowanie oceny ryzyka przez uczestników rynku. Opis tych działań zawarty został w „Planie działania na rzecz poprawy podejścia do zarządzania bezpieczeństwem opartego na ryzyku”. Celem tych  działań jest poprawa zarządzania ryzykiem przez podmioty zobowiązane do stosowania rozporządzenia 402/2013 poprzez aktywne egzekwowanie wymagań wspólnej metody oraz działania edukacyjne.

W Planie wyjaśniono:

  1. jak będą pozyskiwane od podmiotów informacje w celu weryfikacji kompleksowego stosowania procesu oceny zmiany,  
  2. co zawiera jednolita lista kontrolna oceny zmiany,
  3. jak pozyskiwana będzie dokumentacja z oceny zmiany,
  4. jak egzekwowane będzie stosowanie podejścia opartego na ryzyku w ramach interwencji podejmowanych przez Prezesa UTK,
  5. jak wygląda weryfikacja bezpiecznej integracji w wymiarze technicznym na etapie wydawania zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji podsystemów instalacji stałych,
  6. czym jest weryfikacja zarządzania ryzykiem wspólnym.

Opracowanie Planu powinno być także impulsem dla podmiotów rynkowych do lepszego zarządzania ryzykiem bez oczekiwania na działania ze strony UTK. Producenci podsystemów, zarządcy infrastruktury, przewoźnicy i podmioty odpowiedzialne za utrzymanie powinni przeanalizować, z uwzględnieniem Planu działania, posiadane procedury i dotychczasowe praktyki w celu upewnienia się, że prawidłowo i skutecznie oceniają zmiany i zarządzają ich ryzykiem.

Działania zespołu są ukierunkowane na poprawę podejścia podmiotów rynku kolejowego do zarządzania bezpieczeństwem opartym na ryzyku. Szczególny nacisk będzie kładziony na wspólną metodę oceny bezpieczeństwa w zakresie wyceny i oceny ryzyka, określoną w rozporządzeniu wykonawczym Komisji Europejskiej zwanym CSM-RA[1].

Do zadań Zespołu należy w szczególności koordynowanie prac określonych w planie działania na rzecz poprawy podejścia do zarządzania bezpieczeństwem opartego na ryzyku. Zespół będzie także prowadził ocenę stanu realizacji planu działania oraz inicjował jego aktualizację. Kolejne zadania to ustalenie jednolitego podejścia przez uczestników rynku kolejowego i wypracowywanie najlepszych praktyk stosowania CSM-RA oraz wspólnej metody oceny bezpieczeństwa w odniesieniu do monitorowania rozporządzenia CSM-M[2].

Zespół ma ustalić, poprzez publikację rekomendacji, jednolite podejście i wypracowywać najlepsze praktyki odnośnie nadzoru nad stosowaniem CSM-RA oraz CSM-M. Zadaniem zespołu będzie także koordynowanie działań dotyczących CSM-RA i CSM-M podejmowanych przez Urząd. Zespół ma propagować informacje o stosowaniu CSM-RA i CSM-M i korzyściach z tego płynących, zarówno w UTK, jak również wśród uczestników rynku kolejowego. Działania te mają odbywać się poprzez organizowanie warsztatów, udział w konferencjach i przekazywanie komunikatów w środkach komunikacji elektronicznej. Przyjęte przez zespół rekomendacje znajdują się poniżej.

do góry