Nawigacja

Zarządzanie infrastrukturą kolejową

Infrastrukturę kolejową tworzą poniższe elementy, pod warunkiem że tworzą część linii kolejowej, bocznicy kolejowej lub innej drogi kolejowej, lub są przeznaczone do zarządzania nimi, obsługi przewozu osób lub rzeczy, lub ich utrzymania:

  1. tory kolejowe, w tym rozjazdy i skrzyżowania torów, wchodzące w ich skład szyny, szyny żłobkowe, kierownice, odbojnice, prowadnice, zwrotnice, krzyżownice i inne elementy rozjazdów, podkłady kolejowe i przytwierdzenia, drobne elementy nawierzchni kolejowej, podsypka w tym tłuczeń i piasek;
  2. obrotnice i przesuwnice;
  3. podtorze, w szczególności nasypy i przekopy, systemy kanałów i rowów odwadniających, rowy murowane, ściany osłonowe, roślinność posadzona w celu ochrony skarp;
  4. obiekty inżynieryjne: mosty, wiadukty, przepusty i inne konstrukcje mostowe, tunele, przejścia nad i pod torami, mury oporowe i umocnienia skarp;
  5. nastawnie, urządzenia sterowania ruchem kolejowym, w tym urządzenia zabezpieczające, sygnalizacyjne i łącznościowe na szlaku, w stacjach i stacjach rozrządowych, urządzenia służące do wytwarzania, przetwarzania i dystrybucji prądu elektrycznego do celów sygnalizacji i łączności; budynki, w których takie urządzenia lub instalacje się znajdują; przytorowe urządzenia kontroli bezpiecznej jazdy pociągów i wykrywania stanów awaryjnych w przejeżdżającym taborze; hamulce torowe; urządzenia do ogrzewania rozjazdów;
  6. perony wraz z infrastrukturą umożliwiającą dotarcie do nich pasażerom, pieszo lub pojazdem, z drogi publicznej lub dworca kolejowego;
  7. rampy towarowe, w tym w terminalach towarowych, wraz z drogami dowozu i odwozu towarów do dróg publicznych;
  8. drogi technologiczne i przejścia wzdłuż torów, mury ogradzające, żywopłoty, ogrodzenia, pasy przeciwpożarowe, zasłony odśnieżne;
  9. przejazdy kolejowo-drogowe i przejścia w poziomie szyn, w tym urządzenia i systemy służące zapewnieniu bezpieczeństwa ruchu drogowego i pieszego;
  10. systemy oświetleniowe do celów ruchu kolejowego i bezpieczeństwa;
  11. urządzenia przetwarzania i rozdziału energii elektrycznej na potrzeby zasilania trakcyjnego: podstacje, kable zasilające pomiędzy podstacjami i przewodami jezdnymi, sieć trakcyjna wraz z konstrukcjami wsporczymi, trzecia szyna z konstrukcjami wsporczymi;
  12. grunty, oznaczone jako działki ewidencyjne, na których znajdują się elementy wymienione w pkt 1-11.

Zarządcą infrastruktury jest podmiot:

  1. odpowiedzialny za zarządzanie infrastrukturą kolejową, albo
  2.  który przystąpił do budowy nowej infrastruktury kolejowej w charakterze inwestora.

Zadania zarządcy infrastruktury mogą wykonywać różne podmioty.

Do zadań zarządcy infrastruktury, należy:

  1. zarządzanie infrastrukturą kolejową polegające na:
  1. nadawaniu drodze kolejowej statusu linii kolejowej przez określenie:   
    • elementów infrastruktury kolejowej wchodzących w jej skład,
    • jej punktu początkowego i końcowego,
    • stacji kolejowych wchodzących w jej skład,
    • odcinków, na jakie jest podzielona,
    • jej numeru,
  2. nadawaniu drodze kolejowej statusu bocznicy kolejowej przez określenie jej punktu początkowego i końcowego,
  3. znoszeniu statusu linii kolejowej i bocznicy kolejowej,
  4. określaniu elementów infrastruktury kolejowej, które stanowią infrastrukturę prywatną lub nieczynną,
  5.  udostępnianiu dróg kolejowych, świadczenie usług z tym związanych i pobieranie z tego tytułu opłat,
  6. prowadzeniu ruchu kolejowego;
  1. utrzymywanie infrastruktury kolejowej w stanie zapewniającym bezpieczny ruch kolejowy, w tym nadzór nad funkcjonowaniem:
    1. urządzeń sterowania ruchem kolejowym,
    2. przytorowych urządzeń kontroli bezpiecznej jazdy pociągów;
  2. zarządzanie nieruchomościami będącymi elementem infrastruktury kolejowej;
  3. budowa, rozwój i modernizacja sieci kolejowej.

Zarządca infrastruktury, który nie zarządca torami kolejowymi nie może stosować zadań przeznaczonych dla zarządcy, wymienionych w pkt 1 lit. a-d i f.

Zarządcy może zlecić innym podmiotom wykonywanie zadań polegających na prowadzeniu ruchu kolejowego; utrzymywanie infrastruktury kolejowej w stanie zapewniającym bezpieczny ruch kolejowy, zarządzaniu nieruchomościami będącymi elementem infrastruktury kolejowej, a także budowie, rozwoju i modernizacji sieci kolejowej.

Zarządca ma obowiązek sporządzenia statutu sieci kolejowej wskazującego linie kolejowe, bocznice kolejowe oraz inne drogi kolejowe przez niego zarządzane, a także wskazującego, które z nich stanowią infrastrukturę nieczynną lub prywatną. Zarządca powinien zamieścić w statucie sieci kolejowej także informację o elementach infrastruktury kolejowej wchodzących w skład linii kolejowej, które są zarządzane przez innego zarządcę. Zgodnie z ustawą o transporcie kolejowym, brak statutu sieci kolejowej jest równoznaczny z nadaniem zarządzanej infrastrukturze statusu infrastruktury nieczynnej. Zarządcy mają obowiązek sporządzenia pierwszego statutu, nie później niż do 9 grudnia 2017 r.

Zarządca, który udostępnia infrastrukturę kolejową, z wyjątkiem zarządcy, który udostępnia wyłącznie infrastrukturę kolejową stanowiącą element obiektu infrastruktury usługowej, nie jest uprawniony do wykonywania przewozów kolejowych, z wyjątkiem wykonywania przewozów technologicznych dla własnych potrzeb.

Dokumentem uprawniającym zarządcę do zarządzania infrastrukturą kolejową jest autoryzacja bezpieczeństwa lub świadectwo bezpieczeństwa (w przypadku ustawowych zwolnień).

Udostępnianie infrastruktury kolejowej polega na rozpatrywaniu wniosków aplikanta o przydzielenie zdolności przepustowej i jej przydzielaniu (przydzielaniu trasy pociągu oraz przydzielaniu zdolności przepustowej dla wykonania manewrów lub postoju pojazdów kolejowych), umożliwieniu przewoźnikowi kolejowemu wskazanemu przez aplikanta wykorzystania przydzielonej zdolności przepustowej. Udostępnianie infrastruktury kolejowej polega także ma umożliwieniu przewoźnikowi kolejowemu, w ramach minimalnego dostępu do infrastruktury kolejowej, skorzystania z usług:

  1. obsługi wniosku o przydzielenie zdolności przepustowej;
  2. umożliwienia korzystania z infrastruktury kolejowej, w tym z rozjazdów i węzłów kolejowych w ramach przydzielonej zdolności przepustowej;
  3. sterowania ruchem kolejowym oraz dostarczania informacji o ruchu pociągów;
  4. udostępnienia informacji wymaganej do wdrożenia lub prowadzenia przewozów, dla których została przyznana zdolność przepustowa;
  5. udostępnienia urządzeń sieci trakcyjnej, jeżeli są one dostępne.

Udostępnienie infrastruktury następuje na podstawie wniosków składanych zgodnie z regulaminem przydzielania tras pociągów i korzystania z przydzielonych tras pociągów przez licencjonowanych przewoźników kolejowych. Opracowanie regulamin należy do obowiązków zarządcy. Regulamin przygotowywany jest po przeprowadzeniu konsultacji z przewoźnikami, w sposób zapewniający równe traktowanie przewoźników kolejowych. Regulamin powinien zawierać m.in.:

  1. tryb składania i rozpatrywania wniosków o przydzielenie zdolności przepustowej;
  2. charakterystykę infrastruktury kolejowej przeznaczonej do udostępniania oraz informacje o warunkach dostępu do niej;
  3. cennik, o którym mowa w art. 33 ust. 13 ustawy o trans[porcie kolejowym;
  4. warunki korzystania z udostępnionej infrastruktury kolejowej;
  5. zakres usług związanych z udostępnianiem infrastruktury kolejowej i warunki ich zapewnienia.

Regulamin powinien być ogłaszany nie później niż na 4 miesiące przed terminem składania wniosków o przydzielenie zdolności przepustowej w co najmniej w dwóch językach urzędowych Unii Europejskiej, w tym w języku polskim.

 

do góry