Nawigacja

Zarządzanie modyfikacjami

Wybierz Strony

I. Proces zarządzania modyfikacjami

Podmiot wprowadzający modyfikacje w pojeździe kolejowym dopuszczonym do eksploatacji jest zobowiązany do ich przeanalizowania i zaszeregowania do jednej z czterech kategorii:

  1. „wymiana w ramach utrzymania” i inne zmiany, które nie wiążą się z odstępstwem od dokumentacji technicznej pojazdu;
  2. zmiany wiążące się z odstępstwem od dokumentacji technicznej pojazdu;
  3. wszelkie inne prace modyfikacyjne, w tym odnowienie lub modernizacja, która nie wymaga nowego zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji za zgodą Prezesa UTK;
  4. modernizacja, która wymaga nowego zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji.

Decyzje podjęte przez podmiot wprowadzający modyfikacje, dotyczące zmian pojazdu, które oparte są na czterech wymienionych powyżej kategoriach, muszą być niezależne od decyzji dotyczącej istotności danej zmiany, jeżeli chodzi o wspólne metody oceny bezpieczeństwa w zakresie wyceny i oceny ryzyka dla systemu kolejowego, która ma być dokonana przez przewoźnika kolejowego wprowadzającego zmianę w swojej części systemu. Innymi słowy, podmiot wprowadzający modyfikacje w pojeździe, oceniając te modyfikacje, kwalifikuje modyfikację do jednej z powyższych kategorii, biorąc pod uwagę dwa zasadnicze kryteria:

  • odstępstwo od dokumentacji technicznej pojazdu

oraz

  • wpływ na zasadnicze cechy konstrukcyjne pojazdu.

Modyfikacje należy zawsze analizować poprzez odniesienie do pojazdu w chwili dopuszczenia do eksploatacji, gdyż kumulacja nieznacznych zmian może doprowadzić do większej modyfikacji. Równocześnie należy zaznaczyć, że dokonując modyfikacji w pojeździe dopuszczonym do eksploatacji, należy stosować wymagania określone w aktualnie obowiązujących TSI w odniesieniu do części modyfikowanej oraz jej interfejsów z częściami niemodyfikowanymi. Zakres stosowania poszczególnych TSI został określony w tych specyfikacjach, tak jak to wskazano w punkcie IV opracowania.

Zmiany wymagające działań podmiotu wprowadzającego modyfikację należą do kategorii 2-4. Kategoria 2 wiąże się z odstępstwem od dokumentacji technicznej pojazdu, które nie wpływa na zasadnicze cechy konstrukcyjne pojazdu, zaś kategorie 3 i 4 to wszelkie zmiany mające wpływ na zasadnicze cechy konstrukcyjne pojazdu. Dalej, większe prace modyfikacyjne wykonywane w pojeździe, poprawiające jego całkowite osiągi, będą stanowiły modernizację, natomiast zmiany niepoprawiające tych osiągów należy traktować jako odnowienie (art. 4 pkt 43 i 44 ustawy o transporcie kolejowym).

W konsekwencji, jeżeli zmiana wiąże się z odstępstwem od dokumentacji technicznej, lecz nie wpływa na zasadnicze cechy konstrukcyjne pojazdu (kategoria 2), wprowadzający modyfikację powinien dokonać aktualizacji dokumentacji technicznej zgodnie ze wskazaniami przytoczonymi w punkcie II niniejszego opracowania. Jeżeli jednak zmiana wpływa na zasadnicze cechy konstrukcyjne pojazdu (kategoria 3 lub 4), wprowadzający modyfikację powinien dokonać aktualizacji dokumentacji technicznej (punkt II opracowania) oraz postępować zgodnie z zaleceniami wskazanymi w punkcie III opracowania, w celu oceny zasadności uzyskania nowego zezwolenia wydawanego przez Prezesa UTK.

Powyższe zależności opisane zostały na poniższych diagramach:

LEGENDA:

1. „wymiana w ramach utrzymania” i inne zmiany, które nie wiążą się z odstępstwem od dokumentacji technicznej pojazdu;

2. zmiany wiążące się z odstępstwem od dokumentacji technicznej pojazdu;

3. wszelkie inne prace modyfikacyjne, w tym odnowienie lub modernizacja, która nie wymaga nowego zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji za zgodą Prezesa UTK;

4. modernizacja, która wymaga nowego zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji.

 

 

II. Zmiany w dokumentacji technicznej

Dokumentacja techniczna pojazdu obejmuje dokumentację wskazaną w § 11 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych warunków technicznych eksploatacji pojazdów kolejowych. W przypadku pojazdów kolejowych dopuszczonych do eksploatacji na mocy zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji dokumentacja techniczna powinna być wskazana w treści deklaracji weryfikacji WE.

Każdorazowo kiedy zmiana wiąże się z koniecznością zmiany dokumentacji technicznej pojazdu (przypadki 2-4) podmiot wprowadzający modyfikację w chwili wprowadzenia zmiany powinien ocenić potrzebę sporządzenia nowej deklaracji weryfikacji WE. Konieczność aktualizacji deklaracji weryfikacji WE lub sporządzenia nowej deklaracji wynika z faktu, że w odniesieniu do części modyfikowanej należy stosować aktualnie obowiązujące TSI.

Konieczność sporządzenia nowej deklaracji należy ocenić zgodnie z kryteriami określonymi w sekcji 2 załącznika V do dyrektywy 2008/57/WE a dodatkowo, w odniesieniu do pojazdów niezgodnych z TSI, stosownie do wytycznych zawartych w § 10 rozporządzenia w sprawie interoperacyjności. Oceny wpływu na zasadnicze cechy konstrukcyjne[1] należy dokonać w oparciu o wykaz parametrów podstawowych określonych we właściwych TSI. W efekcie, jeżeli zmiany w pojeździe dotyczą aspektów określonych w którejkolwiek TSI jako parametry podstawowe, to stanowią one zmiany mające wpływ na zasadnicze cechy konstrukcyjne[2].

Jeżeli modyfikacja nie wpływa na zasadnicze cechy konstrukcyjne (kategoria 2), podmiot wprowadzający modyfikacje dokonuje aktualizacji dokumentacji technicznej pojazdu, sporządzając jednocześnie aneks do deklaracji weryfikacji WE pojazdu (sekcja 2.1. w załączniku V do dyrektywy 2008/57/WE oraz § 10 ust. 2 rozporządzenia w sprawie interoperacyjności). Powyższe działania są wystarczające i zamykają procedurę zarządzania modyfikacjami zaliczanymi do przypadku 2. Analogicznie, dla pojazdów, dla których nie została wydana deklaracja weryfikacji WE (pojazdy dopuszczone do eksploatacji na mocy świadectwa dopuszczenia do eksploatacji typu), podmiot wprowadzający modyfikacje dokonuje aktualizacji dokumentacji technicznej pojazdu, sporządzając jednocześnie pośrednią deklarację weryfikacji WE pojazdu.

Gdy modyfikacja wpływa na zasadnicze cechy konstrukcyjne (kategoria 3 i 4), należy wówczas zastosować procedurę określoną w sekcji 2.2. w załączniku V do dyrektywy 2008/57/WE oraz § 10 ust. 3 rozporządzenia w sprawie interoperacyjności, zgodnie z którą:

  • podmiot wprowadzający modyfikację sporządza uzupełniającą deklarację weryfikacji WE pojazdu w odniesieniu do tych parametrów podstawowych, których dotyczy modyfikacja:
    • do uzupełniającej deklaracji weryfikacji WE pojazdu stosuje się odpowiednio przepisy § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie interoperacyjności oraz załącza się wykaz dokumentów z pierwotnej dokumentacji technicznej dołączonej do pierwotnej deklaracji weryfikacji WE podsystemu, które straciły ważność;
    • do dokumentacji technicznej dołączanej do uzupełniającej deklaracji weryfikacji WE podsystemu załącza się uzasadnienie wykazujące, że wpływ modyfikacji ogranicza się do parametrów podstawowych, których dotyczy modyfikacja;
  • pierwotna deklaracja weryfikacji WE zachowuje ważność w odniesieniu do parametrów podstawowych, których modyfikacja nie dotyczy.

Należy zaznaczyć, że dla pojazdów, dla których nie została wydana deklaracja weryfikacji WE (pojazdy dopuszczone do eksploatacji na mocy świadectwa dopuszczenia do eksploatacji typu), procedurę opisaną powyżej należy stosować odpowiednio. Wskutek powyższego należy wystawić pośrednią deklarację weryfikacji WE jedynie w odniesieniu do elementów pojazdu poddanych modyfikacji (przypadki 2-4). Analogicznie proces weryfikacji będzie wyglądał w przypadku pojazdów niezgodnych z TSI a dopuszczonych do eksploatacji w ramach procedury określonej w art. 23b ust. 6 ustawy o transporcie kolejowym, dla których nie wystawiono deklaracji weryfikacji WE – dla elementów zmodernizowanych należy wystawić deklarację weryfikacji WE, zgodnie z procedurami określonymi we właściwych TSI.

 

[1] Zasadnicze cechy konstrukcyjne – oznaczają cechy pojazdu, które dotyczą parametrów podstawowych określonych w TSI, a przez to powinny być ujęte w certyfikacie badania typu.

[2] Przykład: Jeżeli w lokomotywie elektrycznej dokonuje się wymiany sprzęgu, zmiana ta ma wpływ na zasadnicze cechy konstrukcyjne, gdyż zgodnie z pkt 4.2.2.2.3. TSI Loc&Pass sprzęg końcowy stanowi parametr podstawowy. W konsekwencji element ten powinien zostać poddany weryfikacji przeprowadzonej przez jednostkę notyfikowaną, co zostanie potwierdzone w certyfikacie weryfikacji WE, a następnie w deklaracji weryfikacji WE wystawionej przez podmiot wprowadzający modyfikację.

do góry