dr inż. Ignacy Góra

Prezes

Urzędu Transportu Kolejowego

Szanowni Państwo,

Po raz kolejny mam przyjemność przedstawić raport odpowiedzialności społecznej Urzędu Transportu Kolejowego.

Jego celem jest pokazanie naszym interesariuszom jak działa UTK. Traktujemy tę publikację nie tylko jako możli-wość podsumowania konkretnego okresu działalności, ale również jako przyczynek do wyznaczenia celów na przyszłość.

Przygotowanie raportu zbiegło się z niezwykle trudną sytuacją związaną z epidemią COVID-19. Uzmysłowiło to nam prawdziwe znaczenie takich wartości jak odpowiedzialność i solidarność. Pokazało również, że prowadzone dotychczas działania wymagają pewnych zmian i modyfikacji. Jednak zebrane wcześniej doświadczenia dały nam pomocne zaplecze, które możemy wykorzystać w tych trudnych czasach.

Ubiegły rok obfitował w wiele wydarzeń, które pozwoliły na dalszy intensywny rozwój kolei w Polsce. Tematem wiodącym aktywności Urzędu Transportu Kolejowego pozostaje niezmiennie bezpieczeństwo, które w branży transportowej stanowi jeden z kluczowych aspektów. Ważnymi tematami są również wsparcie działań prorynko-wych oraz zwiększenie dostępności kolei dla osób z niepełnosprawnościami.

Bezpieczeństwo jest podstawą wszystkiego, co robimy. Nasze zaangażowanie w tym obszarze przejawia się poprzez działania przewidziane w ustawie o transporcie kolejowym, ale też poprzez edukację branży i społeczeństwa.

Kultura Bezpieczeństwa, Kampania Kolejowe ABC, czy Akademia Bezpieczeństwa Kolejowego, to tylko niektóre z projektów, o których przeczytacie w raporcie.

Niniejsza publikacja prezentuje również jak dbamy i wspieramy lokalne społeczności. Pracownicy UTK bardzo mocno angażują się w inicjatywy mogące poprawić jakość życia swojego i innych. Wspieramy tych najsłabszych, którzy borykają się problemami życia codziennego, dbamy również o nasze dziedzictwo. Jako liderzy branży kolejowej pielęgnujemy o jej historię m.in. poprzez projekt „Historia kolei - ocalić od zapomnienia”. W naszych codziennych działaniach myślimy także o środowisku naturalnym – dzięki elektronicznemu obiegowi dokumentów znacznie ograniczyliśmy zużycie papieru, dbamy o recykling, korzystamy z różnorodnych proekologicznych rozwiązań.

Dzięki naszym wspólnym staraniom możemy śmiało powiedzieć, że jesteśmy nowoczesnym i otwartym urzędem, z którym kontakt jest łatwy i przystępny dzięki wielu kanałom komunikacji i ePUAP.

Społeczna odpowiedzialność UTK wyraża się w codziennych działaniach, idea CSR jest bliska pracownikom na wszystkich szczeblach organizacji. Jest naturalnym elementem naszych wszystkich działań.

Mam nadzieję, że nasz raport spotka się z Państwa zainteresowaniem.

Życzę inspirującej lektury!

Spis treści

1. Wstęp

2. O Urzędzie Transportu Kolejowego

2.1 Kierownictwo Urzędu Transportu Kolejowego

2.2 Historia

2.3 Struktura

2.4 Mapa interesariuszy

2.6 Nagrody i Wyróżnienia

3. Ład organizacyjny

3.1 Etyka – stałe działania edukacyjne wśród pracowników

3.2 Raportowanie

3.3 Dialog z interesariuszami

4. Prawa człowieka

4.1 Działania wewnętrzne

4.2 Działania zewnętrzne

5. Dobry pracodawca

5.1 Bezpieczeństwo w miejscu pracy

5.2 Dialog z pracownikami

5.3 Firma przyjazna rodzicom

5.4 Szkolenia i rozwój

5.5 Wolontariat pracowniczy

5.6 Work Life Balance

6. Ochrona środowiska naturalnego

6.1 Działania zewnętrzne

6.2 Działania wewnętrzne

7. Relacje z klientami

7.1 Klienci instytucjonalni

7.2 Klienci indywidualni

7.3 Edukacja rynku

7.4 Przeciwdziałanie nadużyciom - Polityka Antykorupcyjna

7.5 Dostępność usług i produktów

8. Zaangażowanie społeczne

8.1 Bezpieczeństwo i edukacja

8.2 Działania filantropijne

1. Wstęp

Raport zrównoważonego rozwoju Urzędu Transportu Kolejowego za rok 2019 powstał w oparciu o międzynarodową normę PN-ISO 26000 i obejmuje informacje o działaniach urzędu za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2019 roku. W normie PN-ISO 26000 wymienionych jest 7 podstawowych obszarów działania, na których powinny skupiać się instytucje odpowiedzialne społecznie:

- ład organizacyjny,

- prawa człowieka,

- praktyki z zakresu pracy,

- środowisko,

- uczciwe praktyki operacyjne,

- zagadnienia konsumenckie,

- zaangażowanie społeczne i rozwój społeczności lokalnej.

Jest to czwarty raport społecznej odpowiedzialności Urzędu Transportu Kolejowego. W jego przygotowaniu wzięli udział przedstawiciele UTK. Istotność poszczególnych tematów dla firmy została określona wspólnie z kadrą zarządzającą. Podczas pracy nad strukturą publikacji wzięto pod uwagę również strategię oraz wcześniejsze raporty.

Działania z zakresu CSR Urzędu Transportu Kolejowego uwzględniają cele urzędu zapisane w dokumencie „Cele strategiczne Urzędu Transportu Kolejowego 2018 – 2021” i wpisują się w ich realizację.

Działania UTK realizują również cele zrównoważonego rozwoju (SDG) wpisane do „Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju do roku 2020” przyjętej uchwałą Rady Ministrów z 14 lutego 2017 roku.

2. O Urzędzie Transportu Kolejowego

Urząd Transportu Kolejowego obsługuje Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego, który jest centralnym organem administracji rządowej. Zadania Prezesa UTK wyznacza ustawa o transporcie kolejowym. Jest on krajową władzą bezpieczeństwa i krajowym regulatorem transportu kolejowego w rozumieniu przepisów Unii Europejskiej z zakresu bezpieczeństwa, interoperacyjności i regulacji transportu kolejowego.

Prezes UTK jest także organem właściwym w sprawach nadzoru nad przestrzeganiem praw pasażerów w transporcie kolejowym.

2.1 Kierownictwo Urzędu Transportu Kolejowego

2.2  Historia

UTK został utworzony 1 czerwca 2003 roku na podstawie ustawy o transporcie kolejowym. Prezes Urzędu Transportu Kolejowego jest organem niezależnym powoływanym przez Prezesa Rady Ministrów.

2.3 Struktura

Urząd Transportu Kolejowego składa się z 6 departamentów eksperckich oraz departamentów i biur administracyjnych związanych z obsługą zadań prowadzonych przez Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego.

W siedmiu oddziałach terenowych pracują inspektorzy urzędu odpowiedzialni za realizację działań nadzorczych zlecanych przez Departament Planowania i Nadzoru.

Departament Monitorowania i Bezpieczeństwa – realizuje zadania z zakresu monitorowania i wdrażania zasad bezpieczeństwa transportu kolejowego. Rejestruje i analizuje wszelkie incydenty, zdarzenia i wy-padki pojawiające się w ruchu kolejowym oraz zatwierdzone protokoły ustaleń końcowych komisji kolejowych. Promuje zasady i dobre praktyki zwiększające poziom bezpieczeństwa w transporcie kolejowym.

Departament Techniki i Wyrobów – realizuje zadania z zakresu bezpieczeństwa wyrobów przeznaczo-nych dla kolejnictwa. Nadzoruje procesy związane z wprowadzaniem na rynek rozwiązań dedykowanych branży kolejowej, w tym m.in. pojazdów kolejowych i podsystemów strukturalnych. Wydaje m.in. zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji pojazdów kolejowych, sprawdza ich zgodność z Technicznymi Specyfikacjami Interoperacyjności. Prowadzi także krajowy rejestr pojazdów kolejowych.

Departament Przewozów Pasażerskich – realizuje zadania z zakresu rozwoju pasażerskiego transportu kolejowego, nadzoruje przestrzeganie praw pasażerów w transporcie kolejowym, odpowiada za promocję tych praw oraz edukację na rzecz bezpieczeństwa.

Departament Regulacji Rynku – realizuje zadania z zakresu kreowania rozwoju transportu kolejowego, w tym prowadzi sprawy licencjonowania transportu kolejowego. Trzyma nadzór nad równym dostępem do infrastruktury kolejowej oraz obiektów infrastruktury usługowej. Monitoruje także funkcjonowanie rynku transportu kolejowego w Polsce.

Departament Personelu i Przepisów – realizuje zadania dotyczące kwalifikacji personelu kolejowego. Nadzoruje procesy prowadzenia szkoleń, reguluje zalecenia dotyczące badań lekarskich oraz procesy związane z utrzymaniem kompetencji i aktualizacją przepisów dotyczących pracowników kolei. Zajmuje się także wydawaniem i przedłużaniem ważności licencji maszynisty oraz aktualizacją danych i zarządzaniem rejestrem wydanych dokumentów.

Departament Planowania i Nadzoru – realizuje zadania z zakresu działań nadzorczych nad podmiotami rynku kolejowego zgodnie z kompetencjami Prezesa UTK w tym zakresie oraz pracę oddziałów terenowych. Nadzoruje spełnienie warunków lub wymagań zawartych w autoryzacjach i certyfikatach bezpieczeństwa oraz w certyfikatach podmiotów odpowiedzialnych za utrzymanie wagonów towarowych, a także w zakresie stanu technicznego i procesu utrzymania infrastruktury kolejowej oraz pojazdów kolejowych.

Departament Obsługi Prawnej – realizuje zadania związane z zapewnieniem prawnego wsparcia UTK m.in. zapewnienie zgodności pod względem formalnoprawnym przygotowywanych w UTK projektów ak-tów prawnych, koordynację prac legislacyjnych, decyzje zagospodarowania przestrzennego czy opiniowanie pod względem formalnoprawnym projektów decyzji administracyjnych.

Biuro Prezesa – realizuje zadania z zakresu komunikacji UTK, działalności wydawniczej i promocyjnej urzędu oraz wsparcia organizacyjnego i informacyjnego Prezesa UTK. Odpowiada także m.in. za koordynację przygotowania udziału Prezesa UTK lub jego przedstawicieli w posiedzeniach komisji i komitetów, czy przygotowywanie odpowiedzi na interpelacje i zapytania.

Biuro Dyrektora Generalnego – realizuje zadania związane z polityką kadrową, szkoleniami, zamówienia-mi publicznymi, księgowością i obsługą projektów finansowanych z funduszy europejskich w celu zapewnienia sprawnego funkcjonowania urzędu oraz realizacji zadań wyznaczonych przez Prezesa UTK.

Biuro Administracyjno-Informatyczne – realizuje zadania w zakresie zapewnienia sprawnej obsługi UTK w kwestiach informatycznych, telekomunikacyjnych, administracyjnych, organizacyjnych, kancelaryjnych i logistycznych, a także wdraża strategię cyfryzacji.

Struktura zatrudnienia w UTK (stan na 31.12.2019 roku) Podział administracyjny

2.4  Mapa interesariuszy

Działalność UTK to aktywność na rzecz rynku kolejowego w Polsce. To również oddziaływanie i współpraca z różnymi interesariuszami. Można ich podzielić na dwie grupy: kluczowych i specjalnych. Każdą z nich interesują odmienne aspekty działalności UTK.

2.5 Organizacje

Urząd Transportu Kolejowego jest członkiem międzynarodowych organizacji branży kolejowej:

Jesteśmy też aktywnym członkiem:

2.6 Nagrody i Wyróżnienia

- „PracoDawca Zdrowia”

- Nagroda w konkursie na najatrakcyjniejszą ekspozycję Targów TRAKO w kategorii stoiska powyżej 30 m²

3. Ład organizacyjny

Kolej jest istotnym elementem polskiej gospodarki i życia codziennego obywateli. Urząd Transportu Kolejowego odgrywa kluczową rolę w tworzeniu i nadzorowaniu dobrego, sprawnie i bezpiecznie operującego rynku. Prawidłowy rozwój zarówno branży, jak i poszczególnych organizacji można osiągnąć jedynie dzięki stałemu monitorowaniu, dialogowi i ulepszaniu praktyk biznesowych, zasad i ogólnej jakości życia.

Dążymy do spełnienia oczekiwań wszystkich naszych interesariuszy. Wiemy, że podejmowane przez nas decyzje wpływają na naszych pracowników, partnerów, pasażerów kolei i branżę kolejową. Dlatego uwzględniamy ich głosy, a wszystkie procedury wewnętrzne i zewnętrzne są przejrzyste i jasne. Na bieżąco informujemy o naszych decyzjach oraz działaniach za pośrednictwem różnych kanałów informacyjnych. Aktywnie współpracujemy z kluczowymi interesariuszami i ekspertami branżowymi. Dzielimy się również naszą wiedzą. Prowadzimy ciągły dialog.

3.1 Etyka – stałe działania edukacyjne wśród pracowników

Wierzymy, że przestrzeganie standardów i wartości etycznych wzmacnia nas jako organizację, a jednocześnie identyfikuje pracowników z urzędem. Jesteśmy zobowiązani do poszanowania określonych zasad podczas wypełniania codziennych obowiązków zawodowych, a także poza nimi – w stosunku do współpracowników, przełożonych, podwładnych, pracowników kontrolowanych przedsiębiorstw, partnerów społecznych i innych osób współpracujących, z którymi mamy kontakt.

Ponad 84% pracowników UTK stanowi Korpus Służby Cywilnej. Rolą służby cywilnej jest zapewnienie sprawnego funkcjonowania administracji państwa, niezależnie od sytuacji politycznej i zmian rządów. Pracowników służby cywilnej charakteryzują wysokie kompetencje zawodowe oraz rzetelność i bezstronność. Zgodnie z Zarządzeniem nr 70 Prezesa Rady Ministrów z 6 października 2011 roku obowiązują ich zasady etyki korpusu służby cywilnej. Pomimo funkcjonowania wspomnianego zarządzenia kierownictwo urzędu postanowiło rozszerzyć jego postanowienia na wszystkich pracowników. Od 2016 roku w UTK obowiązuje Kodeks Etyki. Dotyczy on wszystkich pracowników. Wszystkie nowozatrudnione osoby są zobowiązane do zapoznania się z nim. Kodeks opiera się na sześciu kluczowych zasadach: praworządności, uczciwości, profesjonalizmu, neutralności, uprzejmości i życzliwości oraz szybkiego poszukiwania najprostszych rozwiązań.

Zasada praworządności – pracownik Urzędu Transportu Kolejowego wykonuje swoje obowiązki z zachowaniem najwyższej staranności, przestrzegając przepisów obowiązującego prawa oraz mając na względzie interes publiczny.

Zasada uczciwości – pracownik Urzędu Transportu Kolejowego wykazuje się lojalnością wobec urzędu, a także jest bezinteresowny, bezstronny oraz w równy sposób traktuje wszystkich interesariuszy urzędu.

Zasada profesjonalizmu – pracownik Urzędu Transportu Kolejowego, wykonując swoje obowiązki, w pełni wykorzystuje posiadaną wiedzę, doświadczenie i umiejętności, a także stale podnosi kwalifikacje zawodowe.

Zasada neutralności – pracownik Urzędu Transportu Kolejowego nie ulega wpływom i naciskom, które mogą doprowadzić do konfliktu interesów, a w konsekwencji do działań stronniczych lub sprzecznych z prawem, oraz zachowuje swoją niezależność i obiektywizm.

Zasada uprzejmości i życzliwości w kontaktach międzyludzkich – pracownik Urzędu Transportu Kolejowego jest życzliwy i uprzejmy, także w kontaktach z innymi pracownikami, nie może przy tym kierować się emocjami i uprzedzeniami, a jedynie względami merytorycznymi oraz formalnymi.

Zasada szybkiego poszukiwania rozwiązań najprostszych – pracownik Urzędu Transportu Kolejowego sprawy załatwia bez zbędnej zwłoki, sprawnie i szybko, natomiast w przypadku niezrozumiałych zagadnień kieruje interesanta urzędu do właściwych, kompetentnych komórek urzędu.

Kodeks ustanawia również funkcję Pełnomocnika ds. Etyki, który powoływany jest na podstawie zarządzenia Prezesa UTK. Obecnie funkcję tą pełni Anna Stadnicka. Do jej zadań należy m.in.:

- dbanie o przestrzeganie przez pracowników zasad służby cywilnej, zasad etyki korpusu służby cywilnej oraz zasad postępowania zgodnie z kodeksem etyki pracowników UTK;

- promowanie kultury uczciwości w UTK;

- prowadzenie szkoleń z zakresu etyki;

- wspieranie pracowników w sytuacjach konfliktu interesów czy dylematów etycznych.

Do Pełnomocnika ds. Etyki w 2019 roku nie wpłynęły żadne zgłoszenia dotyczące naruszenia etyki.

W 2019 roku trwały prace nad stworzeniem sformalizowanego standardu pracy inspektora, który określi zasady pracy i pomoże w utrzymaniu jej na najwyższym poziomie. Zasady etyczne w pracy są ważnym elementem tego projektu.

Na 2020 rok zostały zaplanowane szkolenia dla inspektorów terenowych „Dylematy etyczne w służbie cywilnej. Standardy postępowania”. Będą to warsztaty, podczas których omówione zostaną najważniejsze kwestie związane z praktycznym stosowaniem zasad etycznych w codziennej pracy inspektorów. Ponadto we współpracy z Koordynatorem ds. Antykorupcji zrealizowane zostanie badanie samooceny uczciwości w UTK.

Promowanie kultury uczciwości to główne zadanie Pełnomocnika ds. etyki w naszym Urzędzie. To więcej niż działania przeciwko korupcji czy udzielanie wsparcia w rozwiązywaniu bieżących dylematów etycznych, ale budowanie wśród naszych pracowników oraz wobec naszych interesariuszy przestrzeni, w której uczciwość jest prioryte-tem. Anna Stadnicka, Pełnomocnik ds. Etyki

3.2 Raportowanie

Jednym z obszarów działalności UTK jest analiza rynku przewozów kolejowych. Na podstawie pozyskiwa-nych i analizowanych danych opracowywane są raporty, sprawozdania i inne publikacje dotyczące branży kolejowej w Polsce. Dzięki informacjom w nich zawartym podmioty zewnętrzne mogą łatwiej zrozumieć zmiany zachodzące na rynku, a także aktualizować wiedzę. W 2019 roku zostało przygotowanych wiele publikacji m.in.:

- Informator o usługach Urzędu Transportu Kolejowego 2019

- Kolej w województwach – wykorzystanie i polityka transportowa

- Wykaz pojazdów kolejowych zarejestrowanych w Polsce

- Sprawozdanie ze stanu bezpieczeństwa ruchu kolejowego w 2018 r.

- Scenariusze oceny zmian

- Koleje wąskotorowe w Polsce w 2018 r.

- Sprawozdanie z funkcjonowania rynku transportu kolejowego w 2018 r.

- Analiza punktualności przewozów pasażerskich w 2018 r.

- Rok 2018 w przewozach intermodalnych. Podsumowanie Prezesa UTK

- Zwiększenie roli kolei w równoważeniu transportu towarów w Polsce

- Trakcja parowa w Polsce

3.3 Dialog z interesariuszami

Identyfikacja poszczególnych grup interesariuszy i prowadzenie z nimi stałego dialogu jest niezwykle ważne z punktu widzenia działań UTK. Dbałość o dobry kontakt, wsłuchiwanie się w opinie zarówno ze-wnętrznych jak i wewnętrznych grup daje możliwość lepszego zrozumienia i poznania ich potrzeb i oczekiwań. Formuła i tematyka spotkań jest dobrana z myślą o każdej z grup interesariuszy. Cel jest jednak jeden – wysoka jakość wzajemnych relacji i obopólna korzyść.

Otwarte Drzwi i „Piątki z UTK”

W ramach dialogu z przedstawicielami rynku UTK organizuje spotkania dające możliwość rozmów, wymiany opinii oraz zgłaszania uwag i sugestii. W lutym 2019 roku został zorganizowany Dzień Otwarty w UTK, w trakcie którego goście mogli spotkać się zarówno z kierownictwem urzędu, jak i z dyrektorami wszystkich komórek organizacyjnych. Eksperci UTK są również dostępni dla przedsiębiorców w trakcie „Piątków z UTK” organizowanych cyklicznie: dwa razy w miesiącu. W czasie Dnia Otwartego z możliwości spotkań skorzystało ponad 80 osób, a w ramach „Piątków z UTK” od marca do grudnia blisko 40 osób.

Konsultacje rynkowe

UTK wsłuchuje się w głos branży. Staramy się poznać jak najlepiej opinie rynkowe dotyczące istotnych zagadnień. Wiemy jak ważny jest dialog pomiędzy regulatorem a rynkiem.

Ważnym projektem poddanym pod konsultacje była nowa Lista Prezesa UTK. Stanowi ona spis krajowych specyfikacji technicznych i dokumentów normalizacyjnych umożliwiających spełnienie zasadniczych wymagań dotyczących interoperacyjności systemu kolei. Projekt nowej Listy Prezesa UTK to wynik weryfikacji wymagań przeprowadzonej przy udziale ekspertów. W nowej wersji dokumentu uwzględniono także uwagi z konsultacji rynkowych przeprowadzonych w 2018 roku. Wprowadzone zmiany koncentrują się na podsystemach infrastruktura, energia i sterowanie – urządzenia przytorowe. Jest to związane z przyjętymi na poziomie europejskim założeniami dla notyfikacji krajowych przepisów technicznych dla podsystemów instalacji stałych. Pewne zmiany nie ominęły jednak również części taborowej.

Innym ważnym zagadnieniem poddanym pod konsultacje był temat łączności GSM-R. Doposażenie pojaz-du kolejowego w urządzenia radiowej łączności głosowej GSM-R przed 16 czerwca 2020 roku nie wymaga uzyskania zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji. Po tej dacie, czyli wejściu w życie w Polsce IV pakietu kolejowego, konieczne będzie uzyskanie takiego zezwolenia. Temat ten jest istotny dla rynku kolejowego, ponieważ nowa cyfrowa łączność GSM-R zastąpi dotychczas stosowane VHF 150 MHz do końca 2024 roku.

Rada ds. transportu kolejowego

W oparciu o misję urzędu, którą jest kreowanie bezpiecznych i konkurencyjnych warunków świadczenia usług transportu kolejowego oraz dbanie o wysokie standardy wykonywania usług na rynku transportu kolejowego, w lutym 2019 roku na podstawie Zarządzenia Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego po-wołana została Rada ds. transportu kolejowego. Jest ciałem doradczym działającym przy Prezesie, a do jej zadań należy proponowanie kierunków działań w zakresie działalności Prezesa UTK jako:

- krajowego organu bezpieczeństwa;

- krajowego regulatora rynku;

- organu właściwego w sprawach nadzoru nad przestrzeganiem praw pasażerów.

Członkami Rady w 2019 byli eksperci branży kolejowej: Mirosław Antonowicz, Sławomir Bukowski, Krzysztof Celiński, Mirosław Chaberek, Andrzej Chudzikiewicz, Janusz Dyduch, Wiesław Jarosiewicz, Andrzej Massel, Jakub Majewski, Andrzej Wach oraz Franciszek Adam Wielądek.

I Forum Kultury Bezpieczeństwa

W 2019 roku Urząd Transportu Kolejowego rozpoczął nowe działania w ramach „Deklaracji w sprawie rozwoju kultury bezpieczeństwa w transporcie kolejowym.” W lipcu odbyło się I Forum Kultury Bezpieczeństwa. Tematem była praca na stanowisku maszynisty. W wydarzeniu uczestniczyło ponad 130 przedstawicieli branży kolejowej. Byli to zarówno reprezentanci pracodawców, jak i pracowników. Forum było okazją do wymiany poglądów i poszukiwania rozwiązań minimalizujących zagrożenia bezpieczeństwa, w szczególności problemu nieza-trzymania pociągu przed sygnałem „stój”. Temat został wybrany nieprzypadkowo, ponieważ w ostatnich latach odnotowano wzrost liczby takich zdarzeń.

IV edycja konkursu Kultura Bezpieczeństwa w transporcie kolejowym

W 2019 roku odbyła się kolejna edycja konkursu Kultura Bezpieczeństwa w transporcie kolejowymi. Udział w nim mogą brać sygnatariusze Deklaracji kultury bezpieczeństwa w transporcie kolejowym. Konkurs jest doskonałą okazją do wymiany doświadczeń między jego uczestnikami. Zgłoszenia można było przesyłać w 5 kategoriach: rozwiązanie techniczne, rozwiązanie systemowe, czynnik ludzki – edukacja, pasażer z niepełnosprawnością, praca dyplomowa. Nowością była Nagroda Publiczności. Sygnatariusze Deklaracji łącznie przesłali aż 24 zgłoszenia.

Rozwój tego projektu, jaki dokonuje się w kolejnych latach, jest wyraźnym sygnałem, że podmioty rynku kolejowego w coraz bardziej aktywny sposób angażują się w kwestie podnoszenia poziomu bezpieczeństwa sektora kolejowego oraz promowania idei kultury bezpieczeństwa, a także wdrażają w tym zakresie konkretne pomysły i inicjatywy, które znajdują uznanie i zainteresowanie u szerokiego grona odbiorców. Od początku trwania projektu w sposób znaczący zwiększyła się również liczba Sygnatariuszy Deklaracji, którzy przyłączając się do programu wyrażają gotowość do wprowadzania w ramach swoich przedsiębiorstw głównych zasad i założeń kultury bezpieczeństwa w transporcie kolejowym. Taka postawa ze strony podmiotów rynku kolejowego świadczy zdecydowanie o rosnącej dojrzałości tych organizacji oraz poczuciu odpowiedzialności za działania podejmowane w ramach branży kolejowej. Mając na względzie wymierne korzyści płynące z podejmowanych dotychczas inicjatyw w ramach projektu Kultury bezpieczeństwa w transporcie kolejowym, będziemy zmierzać do dalszego rozwoju tego programu, tak aby jego formuła odpowiadała na aktualną sytuację na rynku kolejowym i wspierał przedsiębiorców działających w jego ramach. Piotr Szczepaniak, Dyrektor Departamentu Planowania i Nadzoru

Ogłoszenie wyników IV edycji konkursu odbyło się 12 grudnia 2019 roku w Auli Fizyki Politechniki Warszawskiej podczas IV Konferencji Kultury Bezpieczeństwa. Kapituła konkursu wybrała następujących laureatów:

- rozwiązanie techniczne – Jastrzębska Spółka Kolejowa sp. z o.o. za stworzony dla potrzeb zarządcy infrastruktury system ewidencji przekaźników eksploatowanych w urządzeniach sterowania ruchem kolejowym;

- rozwiązanie systemowe - PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. za wdrożenie w roku 2018 rozwiązania polegającego na oznakowaniu 14 tys. przejazdów kolejowo-drogowych i przejść przez tory, specjalnymi „żółtymi naklejkami”;

- czynnik ludzki – edukacja - „PKP Intercity” S.A. za prowadzenie, w ramach polityki wewnętrznej, wsparcia w należytym przygotowaniu zawodowym personelu kolejowego;

- praca dyplomowa - Akademia WSB oraz autorka zwycięskiej pracy Pani Magdalena Hoppe za pracę dyplomową „Zwiększenie bezpieczeństwa ruchu kolejowego poprzez wprowadzenie do programu przygotowania zawodowego dla dyżurnego ruchu obserwację prowadzenia pociągu w kabinie maszynisty”;

- nagroda publiczności - PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. za wdrożenie „żółtych naklejek”.

Polskie Nagrody Kolejowe

W 2019 roku przy współudziale Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego powstał projekt, którego celem jest promocja polskiej kolei i integracja środowiska transportu szynowego. W jego ramach odbył się konkurs „Polskie Nagrody Kolejowe”. Kapituła konkursowa przyznała tytuły laureata w czterech kategoriach: biznes, innowacje, instytucja i bezpieczeństwo za znaczące osiągnięcia w poprzednim roku. W transporcie szynowym zachodzi wiele istotnych zmian. Pojawiają się innowacyjne rozwiązania dla przewozów i infrastruktury. Zawód kolejarza odzyskuje należne mu uznanie. Warto zatem popularyzować osiągnięcia kolejowe, a także honorować osoby i instytucje, których działania szczególnie przysłużyły się rozwojowi kolei.

Powołanie Grupy Użytkowników ERTMS w Polsce

Wdrożenie Europejskiego Systemu Zarządzania Ruchem Kolejowym (ERTMS) jest podstawowym środ-kiem prowadzącym do zapewnienia interoperacyjności. Jest także jednym z priorytetowych projektów „Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju do roku 2020 (z perspektywą do 2030 r.)”, przyjętej uchwałą Rady Ministrów. W Strategii wskazuje się na konieczność wdrożenia ERTMS jako elementu implemen-tacji systemów informatycznych i telekomunikacyjnych (telematyki transportowej) we wszystkich rodzajach transportu. Dokument ten odwołuje się do Krajowego Programu Kolejowego, w którym zobowiązano się do połączenia do 2023 roku ośrodków wojewódzkich zmodernizowanymi liniami kolejowymi, co najmniej do średniej prędkości kursowania pociągów pasażerskich 100 km/h oraz wdrożenia ERTMS na najważniejszych szlakach kolejowych. Krajowy Plan wdrażania Technicznej Specyfikacji Interoperacyjności „Sterowanie” przewiduje stopniowe wyposażanie w system ERTMS głównych linii kolejowych Polski w perspektywie do 2050 r. W latach 2017-2050 przewiduje się w sumie wyposażenie ok. 7 900 km linii w system ETCS oraz objęcie 13 680 km linii systemem GSM-R.

Zważywszy na strategiczny charakter projektu Prezes Urzędu Transportu Kolejowego postanowił powołać Grupę Użytkowników ERTMS w Polsce. Główne jej cele to: koordynacja wdrażania ERTMS, analiza doświadczeń europejskich oraz stworzenie forum wymiany informacji. Od skuteczności działań będzie w znacznej mierze zależeć podniesienie w najbliższych latach poziomu bezpieczeństwa i konkurencyjności kolei.

Z doświadczeń europejskich wynika, że wdrażanie ERTMS jest procesem wysoce złożonym. Złożoność ta wynika z wielości interesariuszy (producenci, zarządcy infrastruktury, przewoźnicy, jednostki notyfiko-wane, maszyniści), ze zmian w specyfikacjach, czy z nadal niewielkich doświadczeń w eksploatacji systemu. Istnieje zatem potrzeba funkcjonowania stałej platformy komunikacji między interesariuszami.

Do zadań zespołu należy w szczególności:

- identyfikacja i analiza barier utrudniających niezakłócone działanie systemu ERTMS w Polsce oraz formułowanie zaleceń odnośnie ich usunięcia;

- analiza i wymiana doświadczeń z wdrażania i eksploatacji ERTMS w Polsce i w Unii Europejskiej, w tym materiałów prezentowanych na europejskich grupach roboczych dotyczących systemu;

- identyfikacja, formułowanie i rozpowszechnianie dobrych praktyk we wdrażaniu ERTMS;

- opiniowanie i konsultowanie dokumentów dotyczących wdrażania ERTMS w Unii Europejskiej oraz w Polsce;

- publikacja na stronie internetowej UTK wskazanych i zatwierdzonych przez Przewodniczącego Grupy wyników analiz i prac Grupy.

Konferencja Naukowo-Techniczna „Przeszłość. Teraźniejszość. Przyszłość”

W 2019 roku UTK zorganizował trzecią edycję Ogólnopolskiej Konferencji Naukowo - Technicznej „Transport Kolejowy Przeszłość – Teraźniejszość – Przyszłość”. Wydarzenie jest adresowane do uczniów, studentów, doktorantów oraz pracowników na-ukowych zajmujących się szeroko rozumianą tematyką transportu szynowego. Jest to okazja do budowania relacji z ważną grupą interesariuszy UTK. W tej edycji uczestniczyło ponad 50 osób, które miały okazję wysłuchać blisko 20 referatów. W ciągu trzech edycji konferencji wzięło w niej udział ponad 200 młodych naukowców i przyszłych inżynierów.

Tematyka wystąpień dotyczyła m.in. efektywności załadunku pociągu intermodalnego, współpracy odbie-raka prądu z siecią trakcyjną z wykorzystaniem monitoringu wizyjnego lokomotywy, dostosowania transportu szynowego do przewozu osób niepełnosprawnych czy planów rozwoju kolei związanych z projektem Centralnego Portu Komunikacyjnego oraz systemami kolei magnetycznej.

4. Prawa człowieka

Poszanowanie praw człowieka jest wpisane w każde działanie Urzędu Transportu Kolejowego. Dotyczy to zarówno praw pracowników, jak i naszych klientów, partnerów. Stale współpracujemy z dziesiątkami podmiotów oraz tysiącami obywateli. Przeciwdziałamy dyskryminacji w kontaktach z klientami i kontrahentami oraz dbamy o ochronę praw pracowniczych. Szczególną wagę przykładamy do kontaktów z osobami z niepełnosprawnościami. Jest to jeden z naszych priorytetów w działaniach. Chcemy sprawić, aby korzystanie z kolei, administracji publicznej było łatwiejsze dla wszystkich.

4.1 Działania wewnętrzne

Pracownicy z niepełnosprawnościami

Od kilku lat realizujemy politykę równych szans. Dzięki temu zatrudnienie w UTK znajdują osoby z niepełnosprawnościami. Wskaźnik zatrudnienia takich osób, liczony wg zasad opisanych w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, utrzymuje się na poziomie przekraczającym próg 6%. W 2019 roku pracowało w UTK 11 osób z niepełnosprawnościami.

W 2019 roku w części ogłoszeń o naborach do służby cywilnej umieszczane były informacje zachęcające osoby z niepełnosprawnością do składania ofert pracy – od osób z niepełnosprawnością wpłynęło 8 ofert.

Jedna osoba znalazła się wśród osób, które zostały wyłonione w trakcie naboru – została zatrudniona w korpusie służby cywilnej. Z kolei druga osoba podjęła współpracę z urzędem poza mnożnikowym systemem wynagrodzeń.

Biura urzędu, zarówno centrala jak i oddziały, zostały zaprojektowane z myślą o potrzebach osób z niepełnosprawnością. Na 2020 rok zaplanowaliśmy przeprowadzenie audytu w ramach projektu Dostępność Plus, który będzie podsumowaniem i swoistą weryfikacją naszych dotychczasowych działań.

Pracuję w UTK już 8 lat i jestem zadowolony z tej decyzji. Wpływ na to ma na pewno atmosfera panująca w urzędzie, ale także możliwość ciągłego rozwoju zawodowego. Nigdy nie odczułem, aby moja niepełnosprawność była problemem dla współpracowników. Czasem przydaje się kartka, ale wynika to bardziej z potrzeby precyzyjnego przekazu niż braku zrozumienia. W każdej chwili mogę też poprosić o wsparcie kolegów posługujących się językiem migowym. To co wymaga także podkreślenia to fakt, że znakomita w mojej ocenie komunikacja odbywa się na każdym szczeblu. Niezależnie od tego czy jest to kolega z sąsiedztwa, naczelnik czy dyrektor przepływ informacji jest tak samo pełny i dostosowany do możliwości mojej percepcji. Akceptacja w środowisku pracy, zacieranie granic wynikających z istniejącej u mnie niepełnosprawności daje mi poczucie bezpieczeństwa, stabilizacji i powoduje, że staję się bardziej przekonany o własnej wartości. Wraz z tym poczuciem rozwija się także potrzeba budowania swojego życia osobistego. Dzięki stałej pracy mogłem podjąć dojrzałą decyzję o założeniu rodziny oraz o pojawieniu się w niej dziecka. I tu po raz kolejny mogłem się przekonać o jakości panujących w urzędzie stosunków - kiedy los spowodował, że stanąłem w swoim życiu w sytuacji kryzysowej moi koledzy i urząd przyszli mi spontanicznie z pomocą. Mateusz Niedźwiedź, Specjalista w Wydziale Rynku Pojazdów Kolejowych w Departamencie Techniki i Wyrobów

Procedura antymobbingowa

W UTK obowiązują zasady przeciwdziałania mobbingowi zawarte w zarządzeniu Dyrektora Generalnego UTK z 31 października 2012 roku „Wewnętrzna Procedura Antymobbingowa w Urzędzie Transportu Kolejowego”. W dokumencie zapisano podstawowe prawa pracowników oraz zasady składania skarg w przypadku konfliktów interpersonalnych, a także procedurę powoływania Komisji ds. przeciwdziałania mobbingowi.

Rzecznik Różnorodności

Zarządzanie różnorodnością jest jednym z priorytetów dzisiejszych społecznie odpowiedzialnych pracodawców. Od 2015 roku UTK jest sygnatariuszem Karty Różnorodności, czyli dokumentu, który zobowiązuje urząd do poszanowania tego, że każdy z nas jest inny, mamy różne potrzeby, talenty, wiek, płeć, wyznanie, stan zdrowia czy sytuację rodzinną. Za tą definicją kryją się codzienne sytuacje między pracownikami, w relacjach z przełożonymi, czy w kontekście funkcjonowania całej organizacji. Urząd wychodzi im naprzeciw i kreuje warunki świadczenia pracy atrakcyjne i rozwojowe dla pracowników. UTK jako pracodawca dba o otoczenie miejsca pracy, sprzęt, umożliwia rozwój zawodowy, jest wrażliwy na sytuację rodzinną pracowników. Nasza różnorodność jest bowiem naszym atutem i szansą. Uczenie się od siebie nawzajem, dzielenie się doświadczeniem, dyskutowanie o możliwościach i zagrożeniach wydaje się być lepszym sposobem znalezienia dla nas własnego sposobu na zarządzanie różnorodnością.

W 2017 roku został powołany Rzecznik Różnorodności. Funkcję Rzecznika pełni Anna Stadnicka.

Zadaniem Rzecznika jest reprezentowanie wszystkich pracowników UTK – służenie opieką i wsparciem w każdym obszarze naszej pracy, ze szczególnym uwzględnieniem dostępu do szkoleń i awansów, wynagrodzeń, godzenia obowiązków zawodowych z życiem prywatnym i rodzinnym, ochrony przed mobbingiem i nieuzasadnionym zwolnieniem.

Realizacja powyższych zadań w 2019 roku polegała przede wszystkim na bieżącym wsparciu i angażowaniu pracowników w wydarzenia odbywające się w UTK.

Przedstawiciel Pracowników

W sprawach istotnych, które dotyczą ogółu pracowników, przepisy wymagają od pracodawcy współpracy z zakładową organizacją związkową. W przypadku Urzędu Transportu Kolejowego w związku z brakiem organizacji związkowej, część jej zadań spoczywa na przedstawicielu pracowników, tj. osobie upoważnionej przez pozostałych zatrudnionych do reprezentowania interesów ogółu załogi.

Przedstawicielem pracowników w UTK jest Agnieszka Kamińska.

Pełnienie funkcji przedstawiciela pracowników jest dla mnie wielkim wyróżnieniem, tym bardziej, że to pracownicy podczas głosowania wybierają osobę, która ich reprezentuje. Główny zakres działalności przedstawiciela pracowników dotyczy trzech obszarów. Pierwszym z nich jest opiniowanie wewnętrznych aktów prawnych lub ich inicjowanie, jak na przykład zmiana wysokości refundacji kosztów zakupu okularów korekcyjnych lub soczewek kontaktowych. Drugi obszar działalności dotyczy udziału w działaniach Rady dobroczynności. Rada jest inicjatorem wielu przedsięwzięć propracowniczych, jak na przykład organizacja Dnia Zdrowia, wdrożenie ziołowej ścianki czy też prowadzenie w sezonie jesiennozimowym owocowych wtorków. Często pełnię również rolę pośrednika, który realizuje pomysły osób, które same nie chciały lub nie miały odwagi ich zgłosić. Jednym z takich działań w 2019 roku było przygotowanie we wszystkich oddziałach terenowych kącików przystosowanych do wizyt w pracy u swoich rodziców dzieci pracowników. Trzeci obszar działalności przedstawiciela związany jest z rozwiązywaniem czy też raczej łagodzeniem już istniejących, a czasem nawet potencjalnych konfliktów, które czasem pojawiają się zarówno pomiędzy członkami poszczególnych zespołów lub w relacji przełożony-podwładny. To bardzo trudna, ale zarazem bardzo ważna rola. Czasami w życiu zawodowym borykamy się z trudnościami, których nie potrafimy sami rozwiązać, często wynikają one z trudności z innych obszarów życia. Każdy z pracowników urzędu zawsze może liczyć na moje wsparcie w sytuacji pojawiających się trudności. Agnieszka Kamińska, Przedstawiciel Pracowników, Naczelnik Wydziału Rozwoju Zawodowego w Biurze Dyrektora Generalnego

Szkolenie „Zrozumieć niepełnosprawność”

Razem z Fundacją „Polska bez barier” zorganizowaliśmy 2 warsztaty dla pracowników UTK „Zrozumieć niepełnosprawność”. Wzięło w nich udział 35 osób. Trenerzy z Fundacji przybliżyli potrzeby osób z różnymi niepełnosprawnościami, pokazali jak komfortowo i bezpiecznie wspierać ludzi poruszających się na wózkach, z niepełnosprawnościami sensorycznymi i osoby starsze. Omówili również zasady ewakuacji osób z niepełnosprawnościami, projektowanie uniwersalne i inne kwestie związane z trudnościami funkcjonowania osób z niepełnosprawnościami. Wszyscy chętni mieli okazję do nauki pokonywania przeszkód na wózkach aktywnych.

4.2 Działania zewnętrzne

Rzecznik Praw Pasażera Kolei

Rzecznik Praw Pasażera Kolei działa przy Prezesie Urzędu Transportu Kolejowego. Zajmuje się pozasądowym rozstrzyganiem sporów pomiędzy pasażerami a przedsiębiorstwami kolejowymi. Wniosek o wszczęcie postępowania najłatwiej złożyć poprzez interaktywny formularz dostępny na stronie internetowej.

Podróżni mogą także przesłać wniosek pocztą tradycyjną lub mailową, za pośrednictwem systemu ePUAP, dostarczyć go osobiście do Urzędu Transportu Kolejowego lub złożyć w jednym z oddziałów terenowych.

W 2019 roku do Rzecznika Praw Pasażera Kolei wpłynęło 447 spraw, z czego w 263 przypadkach było prowadzone postępowanie polubowne. Postępowania dotyczyły najczęściej odwołań od wezwań do za-płaty, przyznania odszkodowania z powodu opóźnienia lub odwołania pociągu oraz zwrotu należności za niewykorzystane bilety. Rzadziej przedmiotem zastrzeżeń podróżnych był komfort przejazdu oraz in-nego rodzaju zdarzenia, np. uszczerbek na zdrowiu, zniszczenia odzieży itp. W przypadku 66% spraw postępowanie polubowne doprowadziło do rozwiązania sporu. Co ważne, postępowania polubowne pozwalają rozstrzygnąć spór znacznie szybciej niż w sądzie – w 2019 roku postępowania RPPK trwały średnio 39 dni.

Mieliśmy dużo pracy, ale staraliśmy się wykonywać nasze obowiązku tak szybko i skutecznie, jak było to możliwe. Informacje o wyniku mediacji były w większości sprawach przedstawiane stronom w terminie krótszym od 90 dni wskazanych w przepisach prawa. Także wyniki samych postępowań przedstawiały się pozytywnie. Jest to istotne, gdyż korzystanie z nieformalnych i nieprowadzących do eskalacji konfliktów sposobów rozwiązywania sytuacji spornych wpływa korzystnie na wizerunek przedsiębiorców i pozwala na budowanie pozytywnych relacji z klientami, co może przekładać się na wzrost liczby osób korzystających z transportu kolejowego. Joanna Marcinkowska, Rzecznik Praw Pasażera Kolei

Oprócz wspomnianych 263 wniosków o wszczęcie postępowania polubownego, Rzecznik otrzymał również 184 zgłoszenia zawierające np. skargi na działalność podmiotów rynku, prośby o udzielenie informacji na temat praw przysługujących pasażerom, zasad prowadzenia postępowań polubownych lub ogólnych informacji dotyczących transportu kolejowego. W przypadku 11% spraw Rzecznik był zobowiązany do odmowy prowadzenia postępowania. Działo się tak m.in. wówczas, gdy pasażer nie skierował wcześniej reklamacji do przewoźnika, gdy wysokość roszczenia nie mieściła w granicach wyznaczonych przepisami prawa (od 10 zł do 20 000 zł) albo gdy sprawa wykraczała poza kategorie sporów objęte właściwością Rzecznika.

Część problemów, z którymi stykał się Rzecznik w 2019 roku, miało charakter powtarzalny. Aby w przyszłości możliwe było uniknięcie powstawania sporów w podobnych sprawach przygotowane zostały zalecenia. Związane są one z obowiązkami przedsiębiorców oraz pasażerów i dotyczą m.in. sposobów roz-patrywania reklamacji oraz obowiązku weryfikacji danych podczas zakupu biletów. Z zaleceniami można się zapoznać na stronie internetowej Rzecznika – www.pasazer.gov.pl

Ponadto w 2019 roku kontynuowane były inicjatywy związane z promocją alternatywnych metod rozwiązywania sporów zarówno wśród podróżnych, jak i przedsiębiorców. Przewoźnicy byli zachęcani do dystrybucji materiałów informacyjnych i wskazywania na możliwość udziału w postępowaniu polubownym w odpowiedziach na reklamacje pasażerów. Rzecznik Praw Pasażera Kolei brał udział w konferencjach i spotkaniach z konsumentami oraz przedsiębiorcami w trakcie wydarzeń związanych z funkcjonowaniem transportu kolejowego oraz alternatywnymi metodami rozwiązywania sporów.

Dostępność Plus

Prezes UTK jest członkiem Rady utworzonej na mocy ustawy z dnia 19 lipca 2019 roku o zapewnieniu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami. Radzie przewodniczy Minister Funduszy i Polityki Regionalnej - Pani Minister Małgorzata Jarosińska–Jedynak.

Rada Dostępności ma pomóc wypracowywać najważniejsze działania oraz nowe rozwiązania w dziedzinie dostępności. Jest również platformą współpracy pomiędzy szczeblem administracji publicznej a organizacjami pozarządowymi i ekspertami. Rada jest związana z trwającymi od trzech lat pracami w ramach programu „Dostępność Plus”, który dotyczy osób z niepełnosprawnościami, starszych, ale też tych, które mają czasowe problemy z dostępnością w przestrzeni publicznej: kobiet w ciąży, osób z dziećmi, osób po wypadkach.

Najważniejsze zadania Rady:

- opiniowanie i doradztwo w procesie tworzenia aktów prawnych, w tym w szczególności Ustawy o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami;

- przegląd obowiązujących przepisów prawa i rekomendowanie zmian wynikających z potrzeb w zakresie dostępności;

- wyrażanie opinii i zajmowanie stanowisk w zakresie potrzeb osób z niepełnosprawnościami oraz działań na rzecz poprawy świadomości społecznej w zakresie dostępności;

- przygotowywanie ekspertyz i analiz niezbędnych do realizacji działań zaplanowanych w Programie Dostępność Plus.

Eksperci UTK i Instytutu Transportu Samochodowego współpracują z Państwowym Funduszem Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przy realizacji projektu „Szkolenia dla pracowników sektora transportu zbiorowego w zakresie potrzeb osób o szczególnych potrzebach, w tym osób z niepełnosprawnościami”. Jego celem jest przeszkolenie minimum 5 tys. pracowników sektora transportu, zatrudnionych u 50 przewoźników w zakresie bezpośredniej obsługi osób z niepełnosprawnością oraz wypracowanie standardów obsługi i szkoleń. Efektem działań ma być podniesienie kompetencji pracowników sektora transportu zbiorowego w zakresie profesjonalnej obsługi osób z niepełnosprawnościami.

Prezes UTK ponadto bierze udział w opracowywaniu projektów aktów prawnych w tym obszarze. Część z nich dotyczyła regulacji odnoszących się do praw pasażerów, w tym podróżnych o ograniczonej możliwości poruszania się. Brał m.in. udział w opiniowaniu projektów zmian rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1371/2007 dotyczącego praw i obowiązków pasażerów w ruchu kolejowym. Do najważniejszych procesów legislacyjnych, w których uczestniczył urząd w 2019 roku, zaliczyć należy także projekt ustawy systemowo regulującej kwestię dostępności usług i przestrzeni publicznej, w tym transportu kolejowego, dla osób z niepełnosprawnościami. Efektem tych prac było przyjęcie i wejście w życie ustawy z dnia 19 lipca 2019 roku o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami.

Dobre praktyki obsługi na kolei osób z niepełnosprawnościami – materiały dla osób obsługujących klientów na kolei

Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom zarówno pasażerów z niepełnosprawnościami, jak i osób ich ob-sługujących w pociągach i na dworcach UTK rozpoczął prace nad publikacją zawierającą dobre praktyki z tego zakresu. W tym celu podjęto współpracę z przedstawicielami organizacji społecznych zajmujących się tematem osób z niepełnosprawnościami. Pracując nad podręcznikiem wiedzieliśmy, że najważniejsze jest stworzenie spójnych i jasnych zasad dotyczących wszystkich podróżnych. Zakończeniu projektu i wydanie publikacji przewidziane jest w 2020 roku.

Zespół do spraw przestrzegania praw pasażerów

Urząd Transportu Kolejowego jest również członkiem grupy utworzonej w Ministerstwie Infrastruktury w ramach realizacji działań na rzecz poprawy dostępności transportu kolejowego, w tym obsługi osób niepełnosprawnych oraz osób o ograniczonej sprawności ruchowej.

Celem prac zespołu jest analiza oraz wypracowywanie rozwiązań w zakresie praw pasażerów, a także monitorowanie postępów w zakresie dostosowywania infrastruktury oraz taboru do standardów TSI PRM[1]. Dzięki działaniom UTK na jednym ze spotkań poruszony został temat dotyczący wyposażenia w pierwszym etapie największych stacji kolejowych w Polsce w podnośniki peronowe umożliwiające bezpieczne wsiadanie do pociągów i wysiadanie z nich osób poruszających się na wózkach. Niniejsza inicjatywa zyskała poparcie Ministra Infrastruktury. Do końca 2019 roku trwały konsultacje dotyczące lokalizacji, które w 2020 roku pilotażowo będą mogły zostać wyposażone w te urządzenia.

„Forum UTK na rzecz dostępnej kolei”

W 2019 roku z inicjatywy Prezesa UTK odbyło się „Forum UTK na rzecz dostępnej kolei”. Jego celem jest identyfikacja barier, konsultacja propozycji rozwiązań i wymiana doświadczeń między instytucjami i organizacjami zaangażowanymi w zwiększenie dostępności usług publicznych.

„Forum UTK na rzecz dostępnej kolei” skupia osoby i instytucje, które działają na rzecz osób z niepełnosprawnością i o ograniczonej możliwości poruszania się. Analizy UTK wykazały, że najwięcej problemów z dostępnością w transporcie kolejowym dotyczy trzech grup niepełnosprawności: dysfunkcji wzroku, słuchu oraz fizycznych ograniczeń w poruszaniu się.

Uczestnicy Forum dyskutowali na temat barier, które ograniczają lub uniemożliwiają rozwój dostępności transportu kolejowego, a także zgłaszali propozycje rozwiązań, których celem jest poprawa dostępności transportu kolejowego. Istotnym elementem Forum jest również transfer wiedzy co do możliwości i źródeł finansowania projektów, które mają potencjał poprawy dostępności transportu kolejowego dla osób z niepełnosprawnościami.

W pierwszym spotkaniu wzięli udział przedstawiciele Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, Polskiego Związku Niewidomych, Polskiego Związku Głuchych, Fundacji Integracja, Spółdzielni Socjalnej „FADO”, Fundacji Polska Bez Barier, Centrum Unijnych Projektów Transportowych, Stowarzyszenia Architektów Polskich, Ogólnopolskiej Federacji Uniwersytetów Trzeciego Wieku oraz Zarządu Transportu Miejskiego w Warszawie.

Zespół Zadaniowy ds. osób o ograniczonej możliwości poruszania się

Przy Prezesie UTK funkcjonuje również zespół, w którego skład wchodzą przedstawiciele wszystkich pasażerskich przewoźników kolejowych, PKP S.A. oraz PKP PLK S.A. Zadaniem tego zespołu jest m.in.opracowywanie i wdrażanie spójnych rozwiązań ukierunkowanych na poprawę dostępności transportu kolejowego dla osób z niepełnosprawnością, jak również bieżące reagowanie na problemy dotyczące współpracy pomiędzy podmiotami kolejowymi w tym zakresie.

W 2019 roku głównymi obszarami prac zespołu było wyposażenie stacji kolejowych w urządzenia ułatwiające osobom z niepełnosprawnością wsiadanie do pociągów oraz jednolity formularz zgłoszenia podróży. Obecnie na całej polskiej sieci kolejowej dostępnych jest jedynie kilka mobilnych platform, które ułatwiają wejście lub wyjście z pokładu pociągu na peron osobom poruszającym się na wózkach. W związku z tym Prezes UTK wystąpił do PKP PLK S.A. z propozycją wyposażenia stacji kolejowych w urządzenia.

Kolejną inicjatywą jest wdrożenie przez wszystkich przewoźników pasażerskich jednolitego, interneto-wego formularza w celu ułatwienia osobom z niepełnosprawnością i ich opiekunom zgłoszenia potrzeby pomocy podczas podróży. Taki formularz umożliwiłby pasażerom złożenie w jednym miejscu zgłoszenia dotyczącego pomocy podczas podróży – niezależnie od tego, ilu przejazdów takie zgłoszenie będzie dotyczyło.

Audyt Dostępności Dworca Kolejowego w Nasielsku

UTK opublikował w 2019 roku przygotowany wspólnie z Centrum Projektowania Uniwersalnego „Audyt Dostępności Dworca Kolejowego w Nasielsku”. Opracowanie zrealizował w 2018 roku zespół ekspertów pod kierunkiem profesorów Politechniki Gdańskiej – dr. hab. inż. arch. Marka Wysockiego i dr. hab. inż. arch. Daniela Załuskiego. Ocenie poddano pierwszy, nowo wybudowany innowacyjny dworzec systemowy. Jest to jedno z wielu działań UTK na rzecz poprawy dostępności kolei dla osób z niepełnosprawnością i o ograniczonej możliwości poruszania się.

Modernizacja i budowa dworców kolejowych musi być zgodna z wymogami określonymi w przepisach europejskich (TSI PRM). Zachowanie standardów TSI PRM zwiększa dostępność obiektów których konstrukcja powinna uwzględniać potrzeby osób z niepełnosprawnością. Działania UTK w ramach poprawy dostępności skupiają się między innymi na analizowaniu dostępności obiektów infrastruktury oraz wydawania zaleceń, które będą podstawą do określenia standardów projektowych i wykonawczych. Dworce kolejowe są bowiem centralnym elementem nowoczesnych węzłów przesiadkowych. Spełniają wiele nowych funkcji, integrują aglomeracyjny i dalekobieżny transport szynowy z układem komunikacji lokalnej. UTK współpracuje z podmiotami i organizacjami pozarządowymi wskazując rozwiązania i wyznaczając kierunki zmian, które pozwalają dostosować przestrzeń publiczną w taki sposób, by była dostępna dla wszystkich. Urząd monitoruje również powstające nowe obiekty dworcowe pod kątem dostępności. Sprawdzany jest sposób realizacji wytycznych w tym zakresie. Kontrolowana jest zarówno dostępność do infrastruktury stacyjnej dla osób z niepełnosprawnościami ruchowymi, jak i tą związaną z obsługą kasową osób niedowi-dzących i niedosłyszących.

Urząd bez barier

Każdy odwiedzający Urząd Transportu Kolejowego jest obsługiwany zgodnie z najwyższym standardem postępowania. Niezależnie czy jest to centrala czy oddział terenowy. Nasza główna siedziba mieści się w biurowcu Eurocentrum w Warszawie przy Al. Jerozolimskich 134. Budynek otrzymał Certyfikat Obiekt Bez Barier, co oznacza, że jest przyjazny i dostosowany do potrzeb osób z niepełnosprawnościami: poruszających się na wózku, niewidomych, słabowidzących czy głuchych.

Również nasze biura w oddziałach są dostosowywane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami.

Ponadto na stronie internetowej urzędu umieszczono szczegółową informację zawierającą opis miejsca – sposób dotarcia do siedziby UTK, położenie miejsc parkingowych czy informacje o windzie oraz toaletach. Informacje te stanowią wdrożenie § 1 pkt 8 Karty Praw Osób Niepełnosprawnych.

Strony internetowe UTK zapewniają dostępność zgodnie z wymaganiami WCAG 2.0 na poziomie AA. W 2019 roku ułatwiliśmy dostępność także materiałów archiwalnych publikowanych w serwisach internetowych np. poprzez dodanie napisów do filmów.

W celu ułatwienia pracownikom UTK obsługi interesariuszy z niepełnosprawnościami stworzone zostały specjalne procedury. Dotyczą one postępowania w następujących przypadkach:

- udostępnienie dokumentów w języku migowym,

- udostępnienie informacji w druku powiększonym,

- udostępnienie informacji i dokumentów w alfabecie Braille’a,

- udostępnienie dokumentów w języku łatwym do czytania i rozumienia,

- specjalne przygotowywanie dokumentów i informacji w formacie PDF dla osób niewidzących i słabowidzących korzystających z programów czytających te pliki.

Festiwal Kultury bez Barier

W ramach wydarzenia w Urzędzie Transportu Kolejowego odbyły się zajęcia Kampanii Kolejowe ABC dla uczniów głuchych i niedosłyszących. W lekcji uczestniczyły dzieci z Instytutu Głuchoniemych im. Jakuba Falkowskiego w Warszawie.

W trakcie zajęć dzieci dowiedziały się m.in. jak zachować się przed przejazdem kolejowym, co oznacza żółta linia na peronie oraz jakie są zasady prawidłowego zachowania w trakcie podróży pociągiem. Poznały także najważniejsze piktogramy oraz znaczenie znaków drogowych stawianych przed przejazdami kolejowymi. Dzieci z wielkim zaangażowaniem brały udział w zadaniach i świetnie poradziły sobie z odpowie-dziami na pytania sprawdzające wiedzę na temat bezpieczeństwa.

¹ TSI PRM - techniczne specyfikacje interoperacyjności dla osób z niepełnosprawnością i osób o ograniczonej sprawności ruchowej

5. Dobry pracodawca

UTK jest pracodawcą, który rozumie i akceptuje różnorodność, a żadna osoba nie jest dyskryminowana ze względu na płeć, wiek lub inne cechy. Tworzymy różnorodny zespół pod względem wiekowym i doświadczeń zawodowych. Wśród pracowników urzędu są osoby z niepełnosprawnościami, które są fa-chowcami w swoich dziedzinach.

Zachęcamy pracowników do ciągłego rozwoju, tworzymy urząd, w którym pracownicy podejmują wyzwa-nia bez obawy o porażkę i mają poczucie samorealizacji. Tworzymy przyjazne środowisko pracy, które stawia na dialog.

W UTK na koniec grudnia 2019 roku pracowało 290 osób. Ponad połowę z nich stanowią kobiety – 52%. Ponad 84% pracowników jest zatrudnionych na podstawie umowy na czas nieokreślony. Umowy okreso-we ma 16% - takie umowy mają najczęściej osoby, które niedawno zaczęły pracę i są na okresie próbnym.

Niezwykle ważnym aspektem z punktu widzenia każdego pracodawcy, a administracji publicznej szczególnie, jest poziom fluktuacji. Jasnym jest, że odejścia pracowników z organizacji są naturalnym procesem, jednak każda z nich stara się ograniczyć ich poziom. Ważnym jest dla nas, aby UTK był postrzegany jako atrakcyjny pracodawca, który daje możliwość rozwoju zawodowego, stabilizacji i budowy pozytywnego wizerunku swoich pracowników. Wprowadzone przez kierownictwo urzędu rozwiązania spowodowały obniżenie poziomu fluktuacji w 2019 roku w stosunku do roku 2018.

Siłą urzędu są jego pracownicy. Jestem przekonana, że ta myśl przyświeca wszystkim członkom kierownictwa UTK. Na co dzień staramy się, by efekty pracy naszych pracowników zawsze spełniały najwyższe kryteria związane z terminowości i jakością proponowanych rozwiązań. Aby jednak móc oczekiwać tak dobrych rezultatów konieczne jest stałe rozwijanie jednostki w wielu obszarach. Pierwszym z nich jest zapewnienie właściwych warunków pracy. Są to zarówno warunki lokalowe, w jakich pracują pracownicy centrali i oddziałów terenowych, jak i sprzęt jakim się posługują. Mam na myśli nie tylko narzędzia wykorzystywane w trakcie pracy, czyli komputery z naj-nowszym oprogramowaniem czy urządzenia pomiarowe, z których korzystają inspektorzy wykonujący czynności kontrolne, ale również na przykład zapewnienie pracownikom w terenie wysokiej jakościowo odzieży ochronnej. Wszystkie te elementy są ważne i korzystnie wpływają na komfort pracy, co finalnie znajduje odzwierciedlenie w jej efektach. Drugim obszarem jest stworzenie warunków do stałego rozwoju wiedzy i podnoszenia kompetencji. Dajemy naszym pracownikom możliwość zarówno rozwoju kompetencji miękkich, jak i tych twardych z obszaru prawa, czy wiedzy stricte technicznej z branży kolejowej. Trzecim, niezmiernie dla mnie ważnym obszarem są działania z obszaru szeroko rozumianego work-life balance, czyli wszystkie działania, które sprawiają, że pracownicy widzą w UTK przyjaznego pracodawcę, który wspiera również ich aktywności nie związane bezpośrednio z pracą. Dbamy o to, aby zachowana była równowaga pomiędzy pracą a życiem rodzinnym. W tym obszarze znajdują się takie działania jak zakup biletów do kina dla pracowników i ich dzieci, kart z doładowaniami do księgarni, dofinansowanie pakietu multisport oraz organizacja imprez Mikołajkowych dla naszych milusińskich. Bardzo ważnym obszarem nieformalnego życia urzędu są organizowane przez pracowników akcje o charakterze społecznym i prozdrowotnym. Można powiedzieć, że dobroczynność weszła nam w krew! Czwartym z istotnych obszarów jest budowanie zespołu. Stale podejmujemy z tym związane działania. Zarówno na płaszczyźnie przestrzegania przyjętych standardów zarządzania, w którym ważną rolę odgrywa między innymi szkolenie kadry kierowniczej niższego i wyższego szczebla, jak i działania realizowane na płaszczyźnie ściśle związanej z budowaniem współpracy pomiędzy poszczególnymi komórkami urzędu. Budowaniu współpracy sprzyja realizacja części zadań w trybie projektowym, bowiem realizując projekty pracownicy różnych komórek ściśle ze sobą współpracują. Powyższe działania podejmowane przez ścisłe kierownictwo realizowane są przy wsparciu kadry kierowniczej urzędu i jestem przekonana, że właśnie ta wspólna praca pozwala nam być dobrym pracodawcą. Małgorzata Kalata, Dyrektor Generalny UTK

5.1 Bezpieczeństwo w miejscu pracy

Pracownicy UTK pracują nie tylko na terenie biura, ale wykonują także swoje zadania w terenie. Zapewnienie im bezpiecznych warunków pracy to zdecydowanie jeden priorytetów urzędu. Podstawą są obowiązujące przepisy w zakresie BHP, ale wprowadzane są również dodatkowe działania i wdrażane nowe rozwiązania.

Nasze cele w tym zakresie:

- budowa świadomości i odpowiedzialności pracowników w zakresie bezpieczeństwa w pracy;

- bieżąca kontrola i analiza środowiska pracy pod kątem bezpieczeństwa;

- rozwój umiejętności i wiedzy pracowników.

Bezpieczeństwo inspektora wykonującego czynności służbowe to proces zachodzących zmian, uzależniony od różnych czynników m.in. od miejsca wykonywania swoich obowiązków. Zachowanie należytej staranności w przestrzeganiu zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, jest czymś niezbędnym przy realizacji zadań związanych z bezpieczeństwem transportu kolejowego. Zapewniając bezpieczeństwo sobie i pokazując przez to odpowiedni przykład zachowania - kreujemy bezpieczeństwo innych. Adam Mateuszuk, Starszy Inspektor w Oddziale Terenowym w Warszawie

Światowy Dzień Pierwszej Pomocy w UTK

10 września 2019 roku w ramach obchodów Światowego Dnia Pierwszej Pomocy zorganizowane zostało szkolenie dla pracowników z udzielania pierwszej pomocy. Szkolenie przygotowali nasi pracownicy: dyrektorzy Marcin Trela i Piotr Combik, którzy są wykwalifikowanymi ratownikami. W trakcie spotkania przeprowadzony był wyczerpujący instruktaż udzielania pierwszej pomocy oraz sposobu wykorzystania urządzeń (AED, torb ratowniczych) dostępnych m.in. w biurach UTK.

Szkolenie „Ochrona danych osobowych i bezpieczeństwo informacji”

Bezpieczeństwo jest jednym z najważniejszych priorytetów w UTK. Zarówno w obszarze kolejowym, jak i danych osobowych oraz informacji. Inspektor Ochrony Danych zorganizował szkolenie „Ochrona danych osobowych i bezpieczeństwo informacji”. W 2019 roku odbyło się 19 edycji, w których udział wzięło 214 pracowników UTK. Było to szkolenia obowiązkowe. Jego celem było zapoznanie pracowników z za-gadnieniami związanymi z danymi osobowymi i rodzajami tych danych, jak bezpiecznie przetwarzać i chronić dane osobowe oraz jakie są zagrożenia z tym tematem związane.

Funkcja Inspektora Ochrony Danych to duże wyzwanie szczególnie w czasach cyfrowej rewolucji. Jest to duża odpowiedzialność, ale i pewnego rodzaju misja. Dla mnie IOD to nie tylko kontrola spełnienia wymagań, a przede wszystkim podnoszenie świadomości naszych pracowników w zakresie danych osobowych. Moim celem jest, aby każdy pracownik po szkoleniu z ochrony danych osobowych wiedział nie tylko jak bezpiecznie przetwarzać dane osobowe w swojej codziennej pracy, ale również jak chronić swoje dane osobowe w codziennym życiu. Musimy pamiętać, że stały się one obecnie walutą, którą płacimy za różne usługi. Paweł Rafalski, Inspektor Ochrony Danych, Zastępca Dyrektora Biura Prezesa

5.2 Dialog z pracownikami

By urząd mógł działać sprawnie i skutecznie, jego pracownicy muszą akceptować przyjętą wizję i misję oraz świadomie dążyć do ich realizacji.

Urząd Transportu Kolejowego stale rozwija swoje wewnętrzne działania komunikacyjne. Kierownictwo urzędu na bieżąco informuje pracowników o działaniach i jest otwarte na dialog.

Intranet – nowe oblicze

W 2019 roku uruchomiony został nowy serwis intranetowy. Zmieniony został układ graficzny, ale także mechanizmy udostępniania i podział treści. Dzięki lepszej czytelności, prostszej nawigacji i łatwiejszemu wyszukiwaniu zwiększył dostępność publikowanych materiałów. W nowym układzie menu start zawiera najważniejsze linki przydatne w codziennej pracy (np. EZD, portal pracownika, Legalis itd.). Dostępne są również: zbiór najważniejszych dokumentów do pobrania, wyszukiwarka kontaktów do pracowników czy kalendarz wydarzeń i imprez UTK. Do intranetu zaimportowano wszystkie dotychczas opublikowane artykuły. Aktualizacja treści odbywa się na bieżąco i jest procesem ciągłym, który będzie kontynuowany w 2020 roku.

Skrzynka idei

W celu doskonalenia istniejących procesów oraz tworzenia nowych rozwiązań w UTK od kilku lat istnieje „Skrzynka Idei”. Każdy z pracowników może umieścić w niej swoje pomysły i uwagi. Czasem są to drobne usprawnienia, czasem innowacyjne pomysły. Wszystkie trafiają do osób odpowiedzialnych za obszar, którego dotyczy idea oraz do kierownictwa urzędu. Każdy pomysł jest dokładnie analizowany i w przypadku pozytywnej weryfikacji trafia do realizacji.

5.3 Firma przyjazna rodzicom

Szanujemy naszych pracowników. Wiemy jak ważna jest równowaga między pracą a życiem prywatnym. Staramy się wspierać nie tylko naszych pracowników, ale i ich najbliższych. Prowadzimy wiele działań, które wspierają dbałość naszych pracowników o ich bliskich.

W zeszłym roku dostąpiłem niezwykłego zaszczytu - zostałem ojcem wspaniałej Alicji (takie imię zobowiązuje – sprawdziło się). Nowa rola młodego rodzica były dla mnie nie lada wyzwaniem. Przed narodzinami Alicji zasta-nawiałem się, czy i w jaki sposób można pogodzić pełną wyzwań pracę zawodową połączoną z długimi dojazdami do pracy, z odpowiedzialnym wychowaniem córki. Okazało się, iż jest to możliwe i daje dużo satysfakcji, a odpowiedzialność za drugiego człowieka, pomimo nieprzespanych nocy i konieczności jeszcze większej samodyscypliny oraz lepszej organizacji jest możliwa. Dużym wsparciem okazali się bardziej doświadczeni na polu rodzicielskim. Koleżanki i Koledzy, zarówno z Departamentu Obsługi Prawnej, jak i innych komórek organizacyjnych Naszego Urzędu. Ich dobre rady i wskazówki, a często także ciepłe słowa, okazały się ogromnie pomocne w odnalezieniu się w nowej roli rodzica – pracownika. W tym miejscu bardzo im wszystkim dziękuje, a także podziwiam, za to że dają radę zarządzając często większą liczbą młodych pociech, godzić to przy tym świetnie ze swoją pracą zawodową. Urząd Transportu Kolejowego jako organizacja zapewnia bardzo dobre warunki do pracy, wyposażenie w odpowiedni sprzęt, elastyczne podejście ukierunkowe na drugiego człowieka, a także przychylność Kierownictwa Urzędu oraz innych współpracowników. Dzięki temu jest to świetne miejsce pracy dla młodych rodziców. Śmiało można powiedzieć, iż Urząd Transportu Kolejowego, jako miejsce przyjazne dla pracownika – rodzica – nie jest tylko pustym sloganem. Marcin Trela, Dyrektor Departamentu Obsługi Prawnej

Pokój rodzinny + kąciki dla dzieci w oddziałach

Czasem zdarzają się wyjątkowe sytuacje, gdy pracownik nie ma z kim zostawić dziecka. Z myślą o takich zdarzeniach w centrali urzędu przygotowany został specjalny pokój, w którym pracownik może pracować, a dziecko spędzi miło czas z zabawkami, książeczkami i przyborami do rysowania i pisania.

W 2019 roku również we wszystkich oddziałach terenowych przygotowywano kąciki, które zostały wyposażone w meble dla dzieci i akcesoria, które uprzyjemnią im pobyt.

W 2019 roku gdy placówki oświatowe nie zapewniały zajęć w urzędzie zorganizowane zostały warsztaty i animacje dla dzieci naszych pracowników. Dzięki temu mogli być spokojni, że w czasie gdy oni wykonują swoje obowiązki służbowe, ich dzieci dobrze się bawią i są pod troskliwą opieką.

Wsparcie finansowe

W ramach poprawy jakości życia i promowania rodziny UTK zapewnia obszerny pakiet świadczeń dla swoich pracowników. Każdy pracownik UTK ma możliwość skorzystania z dofinansowania wypoczynku, zwa-nego potocznie „wczasami pod gruszą”. W 2019 roku z takiej formy wsparcia skorzystało 267 osób. Każdy z pracowników może także wykupić na preferencyjnych warunkach prywatną opiekę medyczną w firmie Medicover. Nasi pracownicy korzystają również z kart upominkowych, biletów do kina.

Z myślą o pracownikach, którym powiększyła się rodzina przygotowana została jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia dziecka. Co roku dzieci naszych pracowników otrzymują także upominki świąteczne.

Wiemy jak ważnym elementem życia każdego jest miejsce, w którym mieszkamy. Chcemy również w tym aspekcie wesprzeć naszych pracowników. Osoby planujące zakup lub remont mieszkania mogą skorzystać z pożyczki mieszkaniowej lub remontowej.

Niestety czasem w życiu zdarzają się nieprzewidziane zdarzenia, które wymagają pomocy finansowej. Również w takich chwilach nie pozostawiamy naszych pracowników samych. Każdy w takiej sytuacji może złożyć wniosek o niskooprocentowaną pożyczkę lub bezzwrotną zapomogę.

Wydarzenia rodzinne

Ważnym elementem naszej kultury są wydarzenia, w których biorą udział rodziny pracowników, w szczególności ich dzieci. Możemy wtedy pokazać im, czym zajmują się ich bliscy w pracy, opowiedzieć o kolei, a przede wszystkim spędzić wspólnie czas.

W 2019 roku zorganizowaliśmy m.in. Mikołajki, Dzień Dziecka. Pracownicy UTK wraz z rodzinami brali także udział w piknikach Kolejowego ABC w Krakowie, Ustce, Kołobrzegu, Rewalu oraz Władysławowie.

5.4 Szkolenia i rozwój

Urząd Transportu Kolejowego inwestuje w pracowników. Realizowanych jest wiele programów szkoleniowych, których celem jest rozwój kompetencji i odpowiednie przygotowanie pracowników do wykonywania realizowanych zadań. Tworzymy urząd, który zachęca do innowacyjnego myślenia i stałego rozwoju.

Akademia UTK

Od 2016 roku do czerwca 2019 roku podstawowym miejscem szkoleń naszych pracowników była Akademia UTK. Był to projekt oparty na zasadzie dzielenia się wiedzą, gdzie szkolącymi byli wyższe bardziej doświadczeni pracownicy UTK. Po zakończeniu realizacji projektu szkolenia wewnętrzne weszły w realizacje bieżącej działalności Wydziału Rozwoju Zawodowego.

Akademia Rozwoju Inspektora

Od czerwca 2019 realizujemy nowy projekt szkoleniowy Akademia Bezpieczeństwa Kolejowego. Jednym z dwóch bloków, z których się składa jest Akademia Rozwoju Inspektora - szereg działań zarówno dia-gnostycznych jak i szkoleniowych, których celem jest szerokorozumiany rozwój zawodowy inspektorów, tj. osób wykonujących czynności kontrolne w imieniu Prezesa UTK.

Budowanie zaufania branży kolejowej do Urzędu Transportu Kolejowego jest bardzo ważne. Dla wielu pracowników kolei inspektorzy UTK są niejednokrotnie jedynymi, a na pewno najczęściej spotykanymi przedstawicielami urzędu. Inspektorzy w trakcie wykonywania czynności służbowych spotykają się z przeróżnymi sytuacjami - nierzadko są to sytuacje budzące wątpliwości, wymagające przyjęcia odpowiedniego stanowiska. Dlatego jednym z kluczowych projektów w 2019 roku było stworzenie kompendium wiedzy, które będzie pomocne inspektorom UTK w ich codziennej pracy. „Standard Pracy Inspektora” zawiera informacje dotyczące podstawowych procedur oraz standardów według jakich działa każdy inspektor Urzędu Transportu Kolejowego. Informacje zawarte w materiale odnoszą się do zasad etycznych, współpracy w zespole oraz bezpiecznego zachowania się na terenie kolejowym. Publikacja opracowania zapla-nowana jest na 2020 rok.

Program rozwoju talentów „Najlepsi z Najlepszych”

Na początku 2019 roku rozpoczęła się druga edycja programu. Osoby zakwalifikowane do programu mają opracowywane indywidualne ścieżki rozwoju zawodowego na trzy lata. Działania rozwojowe w ramach tej edycji zostały zaplanowane do lipca 2021 roku. Laureaci programu mają szansę na różnego rodzaju formy podnoszenia kwalifikacji zawodowych, które zostaną wskazane w ich ścieżkach. By zdobyć praktyczne doświadczenie otrzymują również możliwość udziału w dodatkowych przedsięwzięciach projektowych organizowanych przez UTK. W tej edycji programu uczestniczy 9 pracowników UTK.

Dofinansowania do nauki

Urząd Transportu Kolejowego zachęca swoich pracowników do stałego pogłębiania wiedzy i zdobywania nowych umiejętności. W ramach wsparcia każdy z pracowników może wystąpić o dofinansowanie studiów i nauki języków obcych.

W 2018 roku dołączyłam do zespołu Departamentu Obsługi Prawnej. Byłam wtedy w trakcie studiów pierwszego stopnia na kierunku stosunków międzynarodowych. Po ich ukończeniu i zdobyciu około półtorarocznego doświadczenia w pracy związanej z prawem postanowiłam rozpocząć jednolite studnia magisterskie na kierunku prawa na Uniwersytecie Warszawskim. W decyzji z pewnością pomogły mi codzienne obowiązki służbowe, ale również obserwacja pracy kolegów i koleżanek z Departamentu. Dla pogodzenia obowiązków studenckich oraz pracy zawodowej naukę podjęłam w trybie wieczorowym. Stąd zdecydowałam się na skorzystanie z dofinasowania jakie oferuje Urząd Transportu Kolejowego. Bardzo pomocny w tym zakresie był Wydział Rozwoju Zawodowego, który w jasny i klarowny sposób przedstawił mi warunki i zasady korzystania z takiego dofinansowania. Następnie złożyłam stosowny wniosek do Dyrektora Generalnego UTK, który został zaakceptowany i pozytywnie rozpa-trzony. Bardzo chętnie angażuję się w różne formy zdobywania wiedzy, nowych umiejętności jak i podnoszenia kwalifikacji. Jeżeli w przyszłości będzie istniała możliwość ponownego skorzystania z takiego wsparcia, z pewnością wyjdę z inicjatywą w tym kierunku. Karina Skrońska, Administrator w Wieloosobowym Stanowisku ds. Windykacji i Informacji w Departamencie Obsługi Prawnej

5.5 Wolontariat pracowniczy

Pracownicy UTK to ludzie wrażliwi społecznie, którzy chętnie i bezinteresownie dzielą się swoją energią i angażują w pomoc potrzebującym.

Działania z zakresu wolontariatu koordynuje Rada Dobroczynności, w skład której wchodzą Prezes UTK, Dyrektor Generalny, Rzecznik Różnorodności, przedstawiciel Komisji ZFŚS oraz Przedstawiciel Pracowników. Do Rady zgłaszane są propozycje działań z zakresu wolontariatu. Rada jest również inicjatorem akcji społecznych oraz prozdrowotnych.

Kiermasz Wielkanocny

Pracownicy UTK zorganizowali kiermasz, którego efektem było zebranie środków na wsparcie podopiecznych Domu Dziecka nr 16 w Warszawie. W trakcie wydarzenia można było kupić ciasta, sałatki i inne świąteczne potrawy przygotowane przez pracowników urzędu. Na kiermaszu dostępne były także prace plastyczne (kartki świąteczne, pisanki, stroiki czy palmy wielkanocne) wykonane przez pracowników urzędu i ich dzieci.

Dzięki wydarzeniu udało się kupić artykuły higieniczne i spożywcze (mokre, suche chusteczki, kaszki, słoiczki itp.) dla ośrodka.

Oddział w Katowicach także przygotował wewnętrzny kiermasz, a środki dzięki niemu pozyskane pozwoliły na wsparcie świetlicy środowiskowej im. św. Wojciecha w Katowicach.

Bożonarodzeniowa pomoc

Po raz kolejny pracownicy UTK zorganizowali świąteczną akcję pomocy dla osób potrzebujących pod hasłem „Paczka dla seniora”.

Paczki trafiły do podopiecznych Fundacji „Pomoc Transportowcom”, która prowadzi działania na rzecz osób w wieku emerytalnym, rodzin będących w trudnej sytuacji materialnej oraz osób niepełnosprawnych, wspierając je w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych. Ponadto działa ona na rzecz wyrównywania szans społecznych oraz ochrony i promocji zdrowia. W paczkach przekazanych do Fundacji znalazły się produkty żywnościowe, słodycze, środki czystości oraz kosmetyki.

Pracownicy urzędu działali również w okresie świątecznym lokalnie, wspierając wielu potrzebujących.

Dbamy także o rodziny pracowników, zwłaszcza w trudnych, życiowych sytuacjach. Oddział Terenowy w Warszawie oraz Departament Obsługi Prawnej otoczył opieką rodzinę zmarłego pracownika UTK.

Pracownicy Oddziału Terenowego w Poznaniu zorganizowali akcję „Świąteczna paczka – podzielmy się z innymi”. Przygotowali paczki z produktami żywnościowymi dla Domu Pomocy Społecznej prowadzonego przez Zgromadzenie Sióstr Miłosierdzia Św. Wincentego á Paulo.

Natomiast pracownicy Oddziału Terenowego w Gdańsku wsparli sąsiadującą z nimi Świetlicę Środowiskową „Grodzisko”. Jest to placówka zapewniająca opiekę dzieciom, polegającą na popołudniowym odrabianiu lekcji, grach i zabawach, czy robótkach ręcznych. Podopieczni otrzymują również na miejscu ciepłe posiłki. Paczki przygotowane przez OT w Gdańsku zawierały m.in. środki pielęgnacji, słodycze, artykuły biurowe, sportowe oraz środki czystości dla Ośrodka.

Również pracownicy Oddziałów Terenowych z Katowic i Krakowa wsparli potrzebujących. Tradycyjnie pomogli świetlicy środowiskowej św. Wojciecha w Katowicach. W paczkach znalazły się słodycze oraz podstawowe środki czystości. W tym roku pierwszy raz dzieci odwiedził Święty Mikołaj z UTK. Opowiedział on historię o Mikołaju z Miry, który został świętym, a także zweryfikował wiedzę dzieci na temat kolei i zachęcał wszystkich do podróży pociągami.

Remont parowozowni Gniezno

Malowanie suwnicy, wnętrza budki obrotnicy, krawężników czy porządkowanie terenu lokomotywowni – to działania, które przeprowadzili pracownicy UTK w Parowozowni w Gnieźnie. Celem akcji zorganizowanej we współpracy ze Stowarzyszeniem Parowozownia Gniezno była pomoc w zachowaniu bogatej historii tego miejsca oraz ochrona dziedzictwa związanego z transportem kolejowym.

W ramach koleżeńskiej zbiórki pieniężnej przeprowadzonej wśród pracowników UTK na pomoc dla Parowozowni zebrano 1 185 złotych. Za pieniądze te zakupionych zostało 50 szt. szyb, 20 l farby do metalu, pędzle, wałki do malowania, rękawice, okulary ochronne, itp.

Parowozownia jest miejscem niezwykłym, największym tego typu obiektem w tej części Europy. Posiada m.in. dwie hale wachlarzowe ze stanowiskami dla prawie 50 parowozów oraz dwie obrotnice. Swoją nie-powtarzalnością przyciąga miłośników kolei. Warto więc wspierać takie miejsca i przyczyniać się do ich popularyzacji.

Pomoc dzieciom

W 2019 roku pracownicy wsparli także Dom Małego Dziecka nr 16 w Warszawie, który aktualnie prze-chodzi remont i boryka się z problemami. Dzięki zbiórce udało się przekazać m.in. mleko w proszku, suche i mokre chusteczki.

W przypadku katowickiego udziału wsparcie świetlicy środowiskowej im. św. Wojciecha w Katowicach nie ogranicza się tylko do okazji związanych ze świętami Wielkanocy i Bożego Narodzenia. Oddział na stałe współpracuje z tą placówką. W ubiegłym roku ponownie udało się zorganizować dzieciom ze świetlicy „Ferie zimowe z koleją w tle”, podczas których dzieci miały okazję zapoznać się z funkcjonowaniem kolei na bazie kolei wąskotorowej, zwiedzić Stadion Śląski, przejechać się kolejką linową ELKĄ, wykonać swój własny li-noryt w Muzeum w Katowicach, a także odwiedzić Urząd Transportu Kolejowego. Dzięki zbiórce wśród pracowników udało się także przekazać podopiecznym świetlicy na początku roku szkolnego przybory potrzebne w nauce.

Od lat współpracujemy ze świetlicą środowiskową św. Wojciecha w Katowicach. Nasza współpraca rozpoczęła się od centralnej inicjatywy Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego, w ramach której ogłoszono świąteczną zbiórkę produktów wśród pracowników UTK. Odzew był naprawdę niesamowity - w zbiórkę włączyli się wszyscy pracownicy naszego Oddziału, ale także wolontariusze i praktykanci. Możliwość pomocy, wsparcia kogoś w trudnej sytuacji to było coś, co budowało świąteczną atmosferę. Zebraliśmy bardzo dużo produktów, które przekazaliśmy Pani Elżbiecie – kierownikowi świetlicy. Zaskoczeniem było dla nas to jak zostaliśmy przyjęci na miejscu. To wszyst-ko co słyszeliśmy tak bardzo poruszyło pracowników, że z własnej inicjatywy postanowili zorganizować zbiórkę w kolejne święta… i w kolejne. Z czasem doszły do tego inne działania – takie jak wsparcie podczas ferii i wakacji. Umożliwiło to dzieciom spędzenie ferii i wakacji w sposób w jaki większość z nas je spędza – na odwiedzaniu cie-kawych miejsc, uczestnictwie w wydarzeniach o charakterze rozrywkowo-kulturalnym, na zabawie. Uważam, że było i jest to cegiełką w budowie zgranego i dobrze dogadującego się zespołu pracowników. Pracowników dumnych z miejsca, w którym pracują. Krzysztof Plewa, Dyrektor Oddziału Terenowego w Katowicach

5.6 Work Life Balance

Staramy się tworzyć przyjazne dla pracowników miejsca pracy, pamiętając o równowadze między życiem zawodowym i osobistym. W ramach podjętych działań kadra kierownicza urzędu pilnuje, aby pracownicy nie pracowali ponad wymagane ustawowo normy, aby niepotrzebnie nie spędzali więcej czasu w pracy niż jest to konieczne oraz by nie zabierali pracy ze sobą do domu. Ważnym elementem naszych działań jest planowanie urlopów przez pracowników – dzięki temu wzrasta odsetek wykorzystanych urlopów. Przekłada się to na lepsze samopoczucie pracowników.

Telepraca/praca zdalna

Jednym z rozwiązań będących odpowiedzią na potrzeby pracowników jest umożliwienie świadczenia obowiązków służbowych poprzez telepracę. Dzięki dostępnym rozwiązaniom technologicznym istnieje możli-wość pracy z dala od biurka w siedzibie urzędu. Wykorzystywane do codziennej pracy aplikacje i rozwiązania pozwalają na pracę zdalną przy jednoczesnym zachowaniu najwyższych standardów bezpieczeństwa i jakości pracy.

Ważnym elementem filozofii work-life balance w Urzędzie Transportu Kolejowego jest zdrowie i aktywność fizyczna pracowników. „W zdrowym ciele zdrowy duch” – ta maksyma, która idealnie oddaje tą ideę. Wiedząc jak ważne jest dobre zdrowie i kondycja fizyczna dla dobrego samopoczucia oraz komfortu życia urząd zachęca i wspiera pracowników w tym zakresie.

Multisport

Każdy pracownik UTK może uzyskać dostęp na preferencyjnych warunkach dla siebie i swoich bliskich do oferty programu Multisport umożliwiającego korzystanie z wielu obiektów sportowych i rekreacyjnych.

Zdrowy kręgosłup w pracy biurowej

28 czerwca 2019 roku przy współpracy z Polską Akademią Sportu zorganizowaliśmy szkolenie „Zdrowy kręgosłup w pracy biurowej”. Szkolenie poprowadził Jarosław Kiljańczyk - fizjoterapeuta, wieloletni wy-kładowca PAS. Szkolenie miało na celu poszerzenie wiedzy na temat zdrowia i higieny pracy. Zajęcia skła-dały się z części teoretycznej oraz praktycznej (ćwiczenia na karimacie).

Kolej na zdrową jesień

Jesień to najczęściej trudny okres w roku, zarówno pod względem zdrowotnym, jak również znalezienia motywacji do działania. Dlatego chcąc zachęcić do pozytywnej zmiany pracowników jesienią 2019 roku rozpoczął się w UTK program promujący zdrowe odżywianie się i ćwiczeń fizycznych. W ramach programu w każdy wtorek rano w kuchniach zaczęły pojawiać się kosze z owocami, a popołudniami odbywały się zajęcia z jogi. Wybór padł na jogę ze względu na jej wiele zalet - jest usprawniająca, poprawia ogólną kondycję i odporność na stres, co jest ważne szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Zajęcia organizowane były w sali szkoleniowej Luxtorpeda w centrali UTK, z myślą o pracownikach oddziałów przygotowano możliwość transmisji online. Cały projekt jest refundowany przez Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych.

Od listopada 2019 roku pracownicy UTK mogą uczestniczyć w zajęciach praktyki jogi. Zajęcia prowadzone są przez certyfikowanego instruktora, który na podstawie obserwacji, dopasowuje program do indywidualnych potrzeb uczestników. Inicjatywa ta z całą pewnością spowodowała, że praca stała się dla jej uczestników nie tylko miejscem pracy intelektualnej, ale również miejscem relaksu. Zajęcia pozytywnie wpływają zarówno na rozwój mięśni, jak również poprawiają krążenie i mobilność ciała. Dodatkowo pozwalają nam na wyciszenie i odprężenie po dniu spędzonym na pracy biurowej. Oprócz korzyści płynących z wzmacniania tężyzny fizycznej, ważnym wa-lorem tego przedsięwzięcia jest integracja jego uczestników. Jedynymi warunkami, jakie należy spełnić, aby móc w pełni skorzystać z zajęć jogi jest pozytywne nastawienie i zapał do ćwiczeń. Jadwiga Suchożak, Specjalista w Wydziale ds. Zdarzeń Kolejowych w Departamencie Planowania i Nadzoru

Dzień Zdrowia w UTK

16 października 2019 roku zorganizowany został Dzień Zdrowia. W ciągu całego dnia trwały wykłady o tematyce profilaktyki zdrowotnej. Wykłady specjalistów dotyczyły profilaktyki nowotworowej i sku-tecznych sposobów leczenia jesiennozimowych chorób. Tego dnia panie mogły uczestniczyć w warszta-tach dotyczących wzmacniania dna miednicy oraz mogły wykonać profilaktyczne badania mammograficz-ne. Do udziału w badaniach zostali również zaproszeni wszyscy najemcy kompleksu EUROCENTRUM.

Dzień Zdrowia był też poświęcony promocji dzielenia się swoim szpikiem. Odbyła się prelekcja przybliżająca problematykę, a przez cały dzień można było oddać krew do badań i wpisać się do bazy dawców szpiku kostnego. Wielu pracowników dopisało się do bazy dawców.

W trakcie wydarzenia dla uczestników przygotowane były owoce, świeże zioła, miód imbir i cytryna oraz mnóstwo przepisów tak by każdy mógł przygotować swój ulubiony napar. Uczestnicy mogli również skosztować kilkunastu rodzajów ziołowych herbatek wspomagających odporność, trawienie, serce, wygląd skóry i paznokci, relaksujących i wzmacniających.

Na sportowo

W UTK pracują pasjonaci wielu dyscyplin sportowych. Miłośnicy piłki nożnej zrzeszyli się i jako drużyna UTK biorą udział w cotygodniowych treningach. Również biegacze zrzeszyli się w grupę „Pociąg do biegania”, która stara się wspólnie trenować i motywować. Biegacze biorą udział w wielu biegach na terenie całego kraju. Wśród nich są zarówno miłośnicy krótkich dystansów, jak i maratończycy.

Oprócz zajęć grupowych wielu pracowników urzędu trenuje indywidulanie. Biegamy, jeździmy na ro-werach, pływamy, ćwiczymy na siłowniach i trenujemy sztuki walki. Wśród nas są również mistrzowie w swoich dyscyplinach - Marta Wolańska Vicemistrzyni na Mistrzostwach Polski w kartingu czy Karolina Miazek, która jest Mistrzynią Polski w kettballu.

6. Ochrona środowiska naturalnego

Odpowiedzialność za środowisko naturalne jest jedną z wartości, które przyświecają działaniom UTK. Jednym z naszych celów jest zapewnienie zrównoważonego, czystszego ekologicznie transportu, który skutecznie pozwoli zminimalizować wpływ sektora kolejowego na środowisko. Urząd Transportu Kolejowego działa na rzecz równoważenia transportu, czyli takiego, który jest w jak najmniejszym stopniu szkodliwy dla środowiska, zdrowia, gospodarki i urbanistyki. Jednocześnie staramy się, aby działania sa-mego urzędu i jego pracowników również odbywały się w zgodzie i w poszanowaniu dla środowiska.

6.1 Działania zewnętrzne

Opracowanie „Zwiększenie roli kolei w równoważeniu transportu towarów w Polsce”

W 2019 roku zostało zaktualizowane opracowanie „Zwiększenie roli kolei w równoważeniu transportu towarów w Polsce”. Jest to kolejna edycja wydanej po raz pierwszy w 2017 roku analizy rynku transportowego w Polsce i w Unii Europejskiej.

Punktem wyjścia dla opracowania jest Biała Księga opublikowana przez Komisję Europejską w 2011 r., która zakłada, że do 2030 roku 30% drogowego transportu towarów na odległościach większych niż 300 km należy przenieść na inne środki transportu, np. kolej. Publikowany przez UTK raport jest pomocny w wyznaczaniu kierunku kompleksowych, międzysektorowych i możliwych do zrealizowania działań optymalizujących funkcjonowanie transportu w Polsce.

W opublikowanej w 2019 roku analizie znalazła się propozy-cja działań dążących do zrównoważenia transportu w Polsce, takich jak:

- wprowadzenie międzygałęziowej i długoterminowej polityki Państwa, dążącej do osiągnięcia celów z Białej Księgi Komisji Europejskiej z 2011 r.;

- benchmarking proekologicznych rozwiązań transportowych w innych krajach Unii Europejskiej;

- prorynkowe dostosowanie infrastruktury kolejowej do potrzeb wszystkich gałęzi (w tym transportu drogowego i morskiego);

- optymalizacja sieci terminali oraz właściwa organizacja relacji między nimi w celu zagwarantowania niższych cen usług;

- popularyzacja wykorzystania kontenerów;

- rozwój przewozu naczep i przyczep samochodowych oraz wymiennych nadwozi koleją;

- rozwój przewozów zestawów samochodowych koleją;

- analiza internalizacji kosztów wg zasady „zanieczyszczający płaci”;

- zwiększenie intensywności kontroli w transporcie drogowym oraz zwiększenie konsekwencji dla przewoźników drogowych, przekraczających dopuszczalną masę całkowitą (DMC);

- poprawa współpracy operacyjnej zarządcy infrastruktury kolejowej z zarządcami infrastruktury stycznej.

Pociągi na wodór – spotkanie środowiska i dyskusja

W Urzędzie Transportu Kolejowego odbyło się spotkanie w sprawie możliwości wykorzystania wodoru jako paliwa w transporcie kolejowym. W spotkaniu udział wzięli: przedstawiciele świata nauki reprezentujący Instytut Transportu Samochodowego i Politechnikę Warszawską; producenci pojazdów kolejowych - H.Cegielski – Fabryka Pojazdów Szynowych, Alstom Konstal; przewoźnik kolejowy PKP Cargo S.A.; producent wodoru JSW Innowacje S.A. oraz przedstawiciele administracji publicznej z Ministerstwa Infrastruktury i Centralnego Portu Komunikacyjnego. Dyskutowali oni o możliwych zastosowaniach tego ekologicznego paliwa w kolejnictwie oraz wymieniali doświadczenia w zakresie badań i wdrażania rozwiązań opartych na wodorze w innych gałęziach transportu oraz innych państwach.

Uczestnicy spotkania zwracali również uwagę na bariery, które wpływają na niski poziom upowszechnie-nia wodoru jako paliwa. Wodór należy do paliw wydajnych energetycznie, przy czym jego spalanie nie ge-neruje emisji gazów cieplarnianych, przez co możemy mówić o wodorze jako paliwie ekologicznym.

Wszyscy przychylają się do przedstawionej przez urząd inicjatywy, która ma na celu opracowanie strategii wdrażania napędu wodorowego w Polsce, a w szczególności aktualizację Strategii na rzecz zrównoważonego rozwoju transportu w zakresie napędu wodorowego.

6.2 Działania wewnętrzne

W codziennym funkcjonowaniu urzędu dokładamy wszelkich starań, aby nasza działalność miała jak najmniejszy negatywny wpływ na środowisko. Promujemy proekologiczne praktyki wśród pracowników i kontrahentów.

Ochrona środowiska to ważny element w codziennym funkcjonowaniu urzędu. Warto pamiętać, że troska o środowisko naturalne zaczyna się często w momencie podjęcia decyzji o zakupie drobnych rzeczy zaczynając od materiałów higienicznych poprzez energooszczędny sprzęt IT do zakupów ekologicznej floty samochodowej. W naszym urzędzie skupiamy się również na ograniczaniu zużycia mediów oraz segregacji odpadów. Jesteśmy świadomi, że nasze odpowiedzialne decyzje przyczyniają się do ochrony środowiska naturalnego. Staramy się żeby większość spraw w urzędzie prowadzona była bez konieczności drukowania dokumentów. Konsekwentnie promujemy także nowoczesne technologie w kontaktach z interesariuszami, aby ograniczyć zużycie papieru. Wyrazem naszej odpowiedzialności za środowisko jest również wybór miejsca na siedzibę urzędu - proekologiczny budynek, spełniający najwyższe standardy jest odzwierciedleniem przyjętych w UTK zasad dbałości o środowisko naturalne. Przemysław Skubisz, Dyrektor Biura Administracyjno-Informatycznego

Zielone biuro

Główna siedziba Urzędu Transportu Kolejowego znajduje się w proekologicznym biurowcu Eurocentrum Office Complex. Jest to jeden z niewielu biurowców w Polsce certyfikowanych w syste-mie LEED Core and Shell na poziomie platynowym. Jednym z warunków przyznawania certyfikatu LEED jest osiągnięcie jak naj-niższych parametrów energochłonności związanej z eksploatacją budynku.

Dzięki wykorzystaniu szkła selektywnego na fasadzie budynku wszystkie pomieszczenia biurowe są oświetlane naturalnym światłem. Dodatkowo takie rozwiązanie zapewnia optymalny komfort termicz-ny, także w okresie letnim.

Z części pomieszczeń kuchennych można wyjść na zewnętrzne tarasy na dachu budynku. Pracownicy chętnie korzystają z nich podczas przerw.

Dbamy także o to, aby również oddziały terenowe, w miarę możliwości mieściły się w nowoczesnych i ekologicznych budynkach.

Administracja biurowca Eurocentrum Office Complex stara się, aby też na terenie obiektu znajdowały się rozwiązania proekologiczne:

- ule – na dachu budynku działa ekologiczna pasieka. Jest to rozwiązanie coraz częściej spotykane również w innych budynkach w Warszawie. Dzięki niemu rozwija się ekosystem okolicznych parków, a użytkownicy biurowca mogą kupić miód z „własnej”, miejskiej pasieki w recepcji głównej Eurocentrum;

- butelkomat – w 2019 roku dzięki stworzonemu przez administrację budynku funduszowi partycypa-cyjnemu pojawił się butelkomat. Zwiększył on świadomość pracowników na problemy recyklingu i jednocześnie stał się zachętą do zwrotu butelek i puszek;

- tężnia – przy jednym z wejść do budynku umiejscowiona jest strefa spotkań wraz z tężnią, która poprzez swoje działanie ma pozytywny wpływ na drogi oddechowe, a także samopoczucie. Tężnia również jest pomysłem zgłoszonym w ramach budżetu partycypacyjnego;

- parkingi dla rowerów – biurowiec posiada ponad 200 miejsc parkingowych dla rowerów. Jest to zachęta dla wszystkich lubiących jazdę na rowerze do korzystania z tej formy dojazdu do pracy;

- „Bike to Eurocentrum” – akcja promująca rowery jako alternatywę do przemieszczania się autem i jako uzupełnienie dla komunikacji miejskiej. Przez dwa miesiące dzięki pokonywaniu kilometrów do pracy na rowerze na uczestników czekają cotygodniowe nagrody oraz dodatkowe atrakcje dedykowane ro-werzystom. Na koniec akcji przyznawane są nagrody dla pracownika oraz firmy, która była najbardziej aktywna;

- carpooling - najemcy Eurocentrum mogą skorzystać z programu Carpoolingu, czyli wspólnego dojeżdżania do pracy. Jest to ciekawa alternatywna forma dojazdu do biura ograniczająca zanieczyszczenie wytwarzane przez nadmiar samochodów na ulicach;

- ziołowa ścianka – przy stanowisku concierge w centralnej części budynku umiejscowiona została ścianka z ziołami oraz stanowisko z dodatkami do wody. Każdy z odwiedzających budynek ma możli-wość ugaszenia pragnienia własnoręcznie przygotowaną wodą ze zdrowymi dodatkami.

Jako świadoma ekologicznie organizacja UTK nie poprzestaje na tym i wprowadza własne, wewnętrzne prośrodowiskowe rozwiązania:

- EZD – dzięki wprowadzeniu elektronicznego zarządzania dokumentacją znacząco zmniejszyła się liczba zużywanego papieru. Większość spraw w urzędzie prowadzonych jest elektronicznie;

- elektroniczny podpis - pracownicy prowadzący sprawy na rzecz naszych interesariuszy posiadają kwalifikowane podpisy elektroniczne, co umożliwia im elektroniczne podpisywanie cyfrowej dokumentacji i tym samym niweluje konieczność wydruku dokumentów;

- e-flota – ustawa o elektromobilności i paliwach alternatywnych nakłada obowiązki na organy administracji państwowej i samorządy. Używanie takich aut przyczynia się do zmniejszenia smogu w centrach miast oraz zmniejsza hałas. Koszt przejazdu 100 km elektrycznym samochodem jest około pięć razy mniejszy niż samochodem z silnikiem benzynowym. Sukcesywnie zwiększamy liczba elektrycznych samochodów służbowych. W 2019 roku nabyty w formie leasingu długoterminowego został kolejny egzemplarz – Nissan Leaf II i obecnie posiadamy dwa takie samochody. Elektryczne samochody stanowią w tej chwili 10% naszej floty. Samochody elektryczne wykorzystujemy do dojazdów na spotkania służbowe. Z samochodów mogą korzystać wszyscy pracownicy;

- segregacja śmieci – w naszych biurach działa system selektywnej zbiórki odpadów. W tym celu wprowa-dziliśmy kontenery, które dają możliwość podziału odpadów od 6 do 11 frakcji. Takimi działaniami pod-nosimy świadomość ekologiczną naszych pracowników i wiedzę na temat segregacji śmieci, która była ważnym tematem nawet w prywatnych rozmowach w 2019 roku. Przeprowadzamy także akcje związane z utylizacją zbędnych dokumentów i wyposażenia, które są następnie poddawane procesom recyklingu prowadzonym przez firmy posiadające stosowne uprawnienia;

- zielona ścianka – w naszym urzędzie również znajduje się ścianka z ziołami, z której mogą korzystać pracownicy. Oprócz wa-loru smakowego i zdrowotnego jest zielonym uzupełnieniem wystroju naszego biura.

7. Relacje z klientami

Zakres zadań Urzędu Transportu Kolejowego wpływa bezpośrednio na liczbę podmiotów, z którymi urząd utrzymuje relacje. Są to zarówno przedsiębiorstwa, instytucje oraz urzędy, jak i osoby prywatne. W ciągu roku do UTK wpływają dziesiątki tysięcy pism, prowadzonych są tysiące spraw.

7.1 Klienci instytucjonalni

Podstawową grupę klientów stanowią przedstawiciele rynku kolejowego oraz instytucje publiczne. Kontakty z ich przedstawicielami dotycząca w większości tematów związanych z wydawaniem różnego typu certyfikatów, świadectw i pozwoleń.

W 2019 roku z kolei skorzystało blisko 336 milionów pasażerów, przewieziono 236 milionów ton ładunków. Te liczby robią wrażenie i pokazują stały rozwój transportu kolejowego. Nie byłby on możliwy bez sprawnego i sku-tecznego działania UTK jako regulatora. Rok rocznie prowadzimy dziesiątki tysięcy spraw, wprowadzamy rozwiązania ułatwiające działalność podmiotom na tym rynku. Wsłuchujemy się w ich potrzeby, na bieżąco śledzimy sytuacje zarówno na polskim, jak i międzynarodowych rynkach. Dzięki przeprowadzanym analizom i kontrolom możemy skutecznie reagować. Jesteśmy także otwarci na głos branży. Dzięki m.in. „Piątkom z UTK” wszystkie podmioty naszej branży mają możliwość bezpośrednio w mniej formalnych warunkach przekazać nam swoje uwagi i zapytania. Radosław Pacewicz, Wiceprezes UTK ds. regulacji

Maszyniści

Ważną grupą zawodową, która na co dzień kontaktuje się z UTK są maszyniści. Urząd bezpośrednio odpowiada za wydawanie im licencji, które są świadectwem ich kwalifikacji i pozwalają na prowadzenie pojazdów.

Urząd odpowiada także za weryfikację orzeczeń lekarskich dotyczących stanu zdrowia maszynistów. Nowością w 2019 roku było wydawanie ich w wersji elektronicznej.

Otwarty dostęp

Przewoźnik kolejowy, który nie posiada podpisanej z organizatorem publicznego transportu zbiorowego umowy o świadczenie usług publicznych, może ubiegać się o dostęp do infrastruktury kolejowej zarządcy na podstawie wydanej przez Prezesa UTK decyzji o przyznaniu otwartego dostępu na danej trasie. Prezes UTK wydaje niniejszą decyzję jeżeli w wyniku przeprowadzonego badania określi, że proponowane połączenie pasażerskie nie zagraża równowadze ekonomicznej umowy o świadczenie usług publicznych, albo żaden podmiot nie wystąpi o przeprowadzenie takiego badania. W 2019 roku toczyło się łącznie 25 postępowań w sprawie otwartego dostępu. 12 z nich zostało zakończonych: 6 decyzji dla POLREGIO, 4 decyzje dla PKP IC, 2 decyzje dla LeoExpress.

7.2 Klienci indywidualni

Codziennie w centrali UTK i jego oddziałach terenowych kilkadziesiąt osób załatwia sprawy osobiście np. potwierdza Profil Zaufany czy składa wnioski. Kolejne kilkadziesiąt ma kontakt z pracownikami poprzez telefon czy pocztę elektroniczną. Są też osoby, które wolą komunikację poprzez e-PUAP. Każda z nich zgłasza się z inną sprawą: oczekuje na wydanie decyzji administracyjnej, składa skargę czy poszu-kuje informacji na interesujący ją temat.

Urząd Transportu Kolejowego od lat dba o wysoką jakość obsługi klientów. Czterokrotnie był wyróżniany godłem „Przyjazny Urząd”, czym potwierdzał wysoki poziom obsługi klientów. Otrzymywał też wyróżnienia „Wawrzyn Jakości” i „Srebrny Laur”.

W 2019 roku odnotowaliśmy wzrost interakcji z pasażerami. Liczba porad udzielonych telefonicznie wzrosła aż o 64% w stosunku do 2018 roku. Jednocześnie odnotowaliśmy spadek liczby indywidualnych spraw pasażerskich o 4% w stosunku do analogicznego okresu.

Ankiety satysfakcji

W 2019 roku umieściliśmy na swojej stronie www.utk.gov.pl dwie ankiety. Pierwsza z nich dotyczyła za-dowolenia z transportu kolejowego w Polsce. Ankieta składała się z kilkudziesięciu pytań. Zbierała oceny i opinie dotyczące sprzedaży biletów, komfortu podróży, jakości obsługi, bezpieczeństwa, oferty przewo-zowej czy udogodnień dla osób z niepełnosprawnościami. W badaniu wzięło udział 5646 respondentów. Ankietowani zdecydowanie lubią podróżować koleją i czują się w niej bezpiecznie.

Jeżeli chodzi o zakup biletów to nadal przewodzą tradycyjne kasy i biletomaty, na drugim miejscu plasuje się rosnąca sprzedaż online. Zakup poprzez aplikacje mobilne jest jeszcze najmniej popularny, ale to się zmienia. Klienci generalnie pozytywnie oceniają wszystkie dostępne formy sprzedaży biletów.

Uzyskane dane są cennym źródłem informacji podczas opiniowania przez Prezesa UTK planów transportowych oraz umów o świadczenie usług publicznych przygotowywanych przez organizatorów publicznego transportu zbiorowego.

Druga z ankiet dotyczyła oceny pracy UTK. Klienci mogą ją wypełniać na naszej stronie internetowej oraz w sposób tradycyjny podczas wizyty w centrali lub w oddziałach terenowych. Pytania dotyczą m.in. czy czas załatwienia sprawy był właściwy, czy klient mógł samodzielnie odnaleźć poszukiwane informacje na stronie internetowej lub czy osoba go obsługująca udzieliła wyczerpujących informacji. Wypełniający ankietę mają też możliwość ocenić szczegółowo pracownika zajmującego się jego sprawą. Ocena mogła dotyczyć zaangażowania pracownika, poziomu kultury i komunikacji czy bezstronności. Wyniki badania pomagają tworzyć instytucję bardziej przyjazną dla interesariuszy.

Wspólny bilet

UTK bierze czynny udział w pracach rozwojowych projektu Ministerstwa Infrastruktury „Wspólny Bilet”. Dzięki temu rozwiązaniu pasażer będzie mógł kupić jeden bilet na cały przejazd koleją (wszystkie pocią-

gi łączące punkt odjazdu z punktem przyjazdu), niezależnie od kanału sprzedaży i przewoźnika. Będzie to ułatwienie zachęcające do wyboru kolei jako środka transportu.

Pol’and’Rock Festival 2019

Koncerty organizowane koło Kostrzyna nad Odrą są jednym z największych tego typu wydarzeń na świe-cie. Rok rokrocznie przyciągają setki tysięcy ludzi w różnym wieku. W trosce o bezpieczeństwo podróżnych uruchomiono specjalne połączenia. W sumie ponad 70 dodatkowych pociągów przewiozło gości festiwalu.

7.3 Edukacja rynku

Deklaracja kultury bezpieczeństwa w transporcie kolejowym

Deklaracja kultury bezpieczeństwa w transporcie kolejowym została stworzona z myślą o wszystkich uczestnikach rynku kolejowego. Promuje ona aktywność w podejmowaniu wszelkich działań zmierzających do podniesienia poziomu bezpieczeństwa transportu kolejowego.

Podpisanie Deklaracji jest wyrazem oświadczenia woli przestrzegania i stosowania się do poniższych zasad:

- bezpieczeństwa jako wartości nadrzędnej dla pracowników i organizacji;

- akceptowanie standardów bezpieczeństwa i zintegrowanie ich z codzienną działalnością;

- szczere i otwarte postępowanie ze słabymi punktami, ukierunkowanie na znalezienie rozwiązań;

- odchodzenie od przypisywania winy;

- rejestrowanie i analizowanie zaistniałych zdarzeń;

- zgłaszanie wszelkiego rodzaju nieprawidłowości i błędów;

- ciągłe doskonalenie systemów zarządzania poprzez wdrażanie działań korygujących i zapobiegawczych;

- zero tolerancji dla naruszeń przepisów prawa oraz procedur wewnętrznych.

Grono Sygnatariuszy Deklaracji liczy obecnie 200 podmiotów. Wśród nich są: Minister Infrastruktury, Państwowa Komisja Badania Wypadków Kolejowych, Komendant Główny Policji, Główny Inspektor Ochrony Środowiska, zarządcy infrastruktury kolejowej, przewoźnicy, użytkownicy bocznic kolejowych, a także jednostki naukowe i badawcze, jednostki certyfikujące, kancelarie prawnicze, stowarzyszenia i media. W 2019 roku powiększyło się o kolejne 14 podmiotów.

Jednym z kluczowych elementów Deklaracji jest również cyklicznie organizowany Konkurs Kultura Bezpieczeństwa w transporcie kolejowym, w którym Sygnatariusze Deklaracji mogą promować wdrażane przez siebie rozwiązania ukierunkowane na propagowanie zasad kultury bezpieczeństwa oraz kreować w sposób bezpośredni bezpieczeństwo polskiej kolei. Celem konkursu, oprócz corocznego nagradzania osób lub przedsiębiorców najbardziej aktywnych w działaniach podnoszących stopień bezpieczeństwa transportu kolejowego, jest możliwość wymiany informacji i doświadczeń pomiędzy uczestnikami konkursu oraz rozpowszechnianie dobrych praktyk związanych z promowaniem kultury bezpieczeństwa.

Bezpieczeństwo na kolei to jeden z priorytetów Urzędu Transportu Kolejowego. Prowadzimy wiele projektów ma-jących na celu edukację i promocję wiedzy w tym zakresie . IV edycja konkursu Kultura Bezpieczeństwa w transporcie kolejowym pokazała, że wszystkie podmioty w branży podchodzą bardzo poważnie do tego tematu. Cieszy też, że do grona sygnatariuszy Deklaracji kultury bezpieczeństwa dołączają kolejne organizacje. Projekty edukacyjne pozwalające nam wpływać bezpośrednio na stan świadomości i wiedzy wszystkich uczestników ruchu kolejowego. Współpraca z ośrodkami akademickimi, materiały dla maszynistów, warsztaty i szkolenia mają bezpośrednie przełożenie na poszerzenie wiedzy w tym aspekcie. Jestem szczególnie dumny, że w 2019 roku wystar-towała nasza Akademii Bezpieczeństwa Kolejowego. Pozwoli to nam na jeszcze szersze działania edukacyjne. Kamil Wilde, Wiceprezes UTK ds. bezpieczeństwa

Warsztaty dla wykonawców inwestycji infrastrukturalnych

W lutym 2019 roku zorganizowane zostały warsztaty dla przedstawicieli firm z sektora budowlanego. Głównym zagadnieniem było, w jaki sposób stosować procedury zapewniające, że modernizowana infrastruktura spełnia wymagania dotyczące bezpieczeństwa, utrzymania, ochrony środowiska oraz dostępności dla osób o ograniczonej możliwości poruszania się. Warsztaty opierały się na wymianie doświadczeń i analizie rzeczywistych przypadków. W spotkaniu uczestniczyło ponad 50 przedstawicieli branży budow-lanej i specjaliści z PKP Polskich Linii Kolejowych S.A.

Akademia Bezpieczeństwa Kolejowego

24 października 2019 roku odbyła się inauguracja projektu szkoleniowego Urzędu Transportu Kolejowego - Akademia Bezpieczeństwa Kolejowego. Jest to inicjatywa, której celem jest kształtowanie bezpiecznego i konkurencyjnego oraz sprawnie funkcjonującego systemu kolejowego przez wyrównywanie poziomu wiedzy i kompetencji uczestników sektora transportu kolejowego. Udział w szkoleniach daje uczestnikom możliwość dzielenia się wiedzą i zdobytymi doświadczeniami, dzięki czemu powstała platforma, która zbliża wszystkich uczestników rynku kolejowego.

Akademia Bezpieczeństwa Kolejowego (ABK) jest projektem wspófinansowanym przez Unię Europejską ze środków Funduszu Spójności w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020, oś priorytetowa: V Rozwój transportu kolejowego w Polsce, działanie: 5.2 Rozwój transportu kolejowego poza TEN.

Na 2020 rok planowane jest uruchomienie szkoleń w wersji e-le-arningowej. Uzupełnieniem platformy będzie aplikacja (do po-brania na urządzenia mobilne typu smartfon i tablet), której założeniem jest zapewnienie szybkiego do-stępu do materiałów szkoleniowych, rejestracja na szkolenie oraz możliwość jego oceny.

W ciągu najbliższych 3 lata planowane jest przeszkolenie 7 000 osób z przedsiębiorstw kolejowych. Zajęcia będą odbywały się w centrali urzędu oraz w miastach, w których działają oddziały terenowe UTK.

Współpraca ze szkołami średnimi i uczelniami wyższymi

Współpraca w obszarze edukacyjnym, badawczym i kadrowym z uczelniami wyższymi oraz szkołami średnimi kształcącymi na kolejowych jest niezwykle ważna z punktu widzenia strategii UTK. Kolej, aby się rozwijać, potrzebuje kadr mających niezbędną wiedzę. W związku z tym Urząd Transportu Kolejowego współpracuje z wieloma uczelniami. Pozwala to na stałe podnoszenie poziomu nauczania i przygotowanie przyszłych pracowników dla systemu kolejowego.

W marcu 2019 roku podpisane zostało porozumienie z Wojskową Akademią Techniczną. Urząd zobowiązał się między innymi do opiniowania programów kształcenia na kierunkach ze specjalnościami związanymi z transportem kolejowym czy do współpracy w zakresie praktyk studenckich. Uczelnia deklaruje m.in. uruchomienie oraz prowadzenie studiów podyplomowych i kursów oraz szkoleń związanych z transportem kolejowym.

W listopadzie 2019 roku urząd podpisał natomiast porozumienie o współpracy z Uczelnią Techniczno-Handlową im. Heleny Chodkowskiej w Warszawie. W jego ramach, podobnie jak we współpracy z WAT, UTK będzie współpracowało przy opracowaniu kształcenia na kierunkach ze specjalnościami związanymi z transportem kolejowym, do współpracy w zakresie praktyk zawodowych czy wolontariatu oraz pro-ponowania studentom problemowych tematów prac dyplomowych i niezbędnej pomocy w ich realizacji na potrzeby UTK. Także tutaj powstaną nowe kierunki studiów podyplomowych i kursów oraz szkoleń związanych z transportem kolejowym.

W Polsce 44 szkoły średnie kształcą na kierunkach kolejowych. W 2019 roku Urząd Transportu Kolejowego przeprowadził ankietę wśród tych szkół, a następnie zorganizował spotkanie. Ponad połowa placówek wzięła udział w przygotowanej ankiecie. Pozwoliło to na zidentyfikowanie problemów, przed którymi sto-ją szkoły. Zebrane informacje pozwolą stworzyć w 2020 roku raport dotyczący kolejowego szkolnictwa zawodowego. Będzie to dokument wskazujący na główne problemy i propozycje działań, które umożliwią rozwój kształcenia na kierunkach kolejowych.

Maszynista – zawód z przyszłością

Rok 2019 został ogłoszony Rokiem Maszynisty. Rola tego zawodu dla rynku kolejowego jest niebagatelna. Z analiz UTK wynika, że zapotrzebowanie na takich pracowników będzie rosło w najbliższych latach. Bez odpowiedniej liczby dobrze wyszkolonych maszynistów trudno jest funkcjonować jakiemukolwiek przewoźnikowi, a w efekcie wpływa to na całą gałąź transportu.

Z myślą o tym Urząd Transportu Kolejowego przygotował poradnik dla kandydatów na maszynistów „Jak zostać maszynistą?”. Broszura w jasny sposób przedstawia informacje dotyczące wymagań, które trzeba spełnić, by samodzielnie prowadzić pociągi. Publikacja pokazuje etapy do pokonania przez pretendenta do tego zawodu. Kandydat na maszynistę w przewodniku znajdzie odnośnik do listy ośrodków szkolenia i egzaminowania oraz jakie dokumenty są niezbędne do rozpoczęcia pracy w tym zawodzie. Publikacja wspiera promocję tego zawodu.

Natomiast z myślą o osobach już pracujących w zawodzie maszynisty wyprodukował film pokazujący jak w praktyce wygląda kultura bezpieczeństwa i jakie konsekwencje może nieść ze sobą jej nieprzestrze-ganie. W nagraniu zwrócono uwagę na aspekt wpływu stanu psycho-fizycznego na wykonywanie obowiązków służbowych. Świadomość własnych ograniczeń jest pierwszym krokiem do zapobiegnięcia trage-dii. W latach 2018-2019 doszło łącznie do 64 wypadków oraz 169 incydentów, których przyczyną było pominięcie semafora wskazującego sygnał „stój” lub niezatrzymanie pociągu w miejscu do tego wyznaczo-nym. Do tego typu sytuacji dochodzi często w wyniku niezachowania właściwego poziomu koncentracji, co może wynikać ze zmęczenia, niewłaściwej dyspozycji dnia, czy względów osobistych.

7.4 Przeciwdziałanie nadużyciom - Polityka Antykorupcyjna

Mając na uwadze przeciwdziałanie możliwości wystąpienia zjawisk korupcyjnych i konfliktów interesów od 2016 roku w Urzędzie Transportu Kolejowego obowiązuje polityka antykorupcyjna oraz działa koordynator ds. antykorupcji. Obecnie funkcję koordynatora pełni Małgorzata Jerzewska. Jej głównym zadaniem jest wspieranie pracowników UTK we wdrażaniu zaleceń wynikających z obowiązujących aktów prawnych w zakresie zwalczania korupcji, a także programów rządowych oraz przepisów wewnętrznych urzędu w tym obszarze. Ponadto koordynator zajmuje się promowaniem prawidłowej postawy w zakresie polityki antykorupcyjnej, w szczególności poprzez działania edukacyjne i informacyjne.

7.5 Dostępność usług i produktów

Ważne jest, aby wszyscy interesariusze mieli swobodny dostęp do usług, które świadczy UTK. W związku z tym staramy się być dostępni poprzez szeroki wachlarz rozwiązań.

Tradycyjne formy

Każdy może się skontaktować z urzędem poprzez tradycyjną pocztę lub telefon. Jedną z form składania wniosków, skarg czy petycji dokumenty papierowe dostarczane osobiście do kancelarii bądź z wykorzystaniem tradycyjnych dostawców korespondencji.

Nowoczesna administracja

Dokładamy jednak wielu starań, aby możliwie jak najwięcej spraw w urzędzie można było załatwić bez konieczności wizyty w urzędzie. Wdrażamy nowe rozwiązania i narzędzia. Promujemy je także, aby zachęcić do korzystania z nich naszych interesariuszy. Z roku na rok obserwujemy wzrost wykorzystania elektronicznych form kontaktu.

Profil Zaufany i ePUAP

Profil zaufany to bezpłatna metoda potwierdzania tożsamości obywatela w systemach elektronicznej administracji. Działa jak odręczny podpis i jest odpowiednikiem elektronicznego podpisu. Natomiast jedną z form kontaktu obywatela z urzędem jest ePUAP - elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej. Dzięki niemu można wysyłać przez internet dokumenty i wnioski do różnych urzędów. Jest to rozwiązanie oszczędzające czas i pieniądze potrzebne do skorzystania z tradycyjnej formy kontaktu. Nie ograniczamy się tylko do podstawowych funkcji platformy - zaprojektowaliśmy i wdrożyliśmy dedykowane dla kilkudziesięciu usług elektroniczne formularze wniosków, które mają zachęcić do wybierania tej metody komunikacji z urzędem.

Promujemy też aktywnie wśród naszych interesariuszy, szczególnie wśród podmiotów rynku kolejowego korzystanie z platformy. W naszym urzędzie działa punkt potwierdzania Profilu Zaufanego. Usługa ta jest bezpłatna i dostępna zarówno w centrali urzędu, jak i wszystkich Oddziałach.

mTożsamość

Dzięki posiadaniu Zaufanego Profilu można korzystać z mTożsamości. Jest to usługa potocznie zwana do-wodem osobistym w telefonie. Dzięki niej można potwierdzić swoją tożsamość m.in. na poczcie, hotelach czy sklepach.

Dzięki staraniom UTK od grudnia 2019 roku mTożsamość jest honorowana w każdym pociągu w Polsce. Wystarczy smartfon i aplikacja mObywatel, by potwierdzić swoją tożsamość np. w trakcie kontroli biletu kupionego przez internet.

Polski Język Migowy

Polskim Językiem Migowym w UTK posługuje się 28 pracowników. Ułatwia to komunikację z głuchymi klientami.

W 2019 roku urząd udostępnił czat na stronie www.pasazer.info.pl w zakładce kontakt. W urzędzie uru-chomiona została również usługa zdalnego tłumacza języka migowego realizowana za pomocą tabletu. W 2019 roku odbyło się 26 połączeń w ramach tej usługi, w tym 2 osoby skorzystały z ww. narzędzia w procesie rekrutacji, a 4 pracowników urzędu w trakcie szkoleń i spotkań wewnętrznych.

Na naszej stronie przygotowaliśmy też zakładkę z informacjami przygotowanymi w PJM. Osoby głuche znajdą tam m.in. informacje o: prawach pasażera, poradach dla podróżnych, rozkładzie jazdy czy jak złożyć skargę lub reklamację.

8. Zaangażowanie społeczne

Urząd Transportu Kolejowego angażuje się w działalność prospołeczną. Jesteśmy aktywni i staramy się pomagać, szczególnie w obszarach nam najbliższych. Staramy się edukować, dbać o historię i budować więzi lokalnie.

8.1 Bezpieczeństwo i edukacja

Kampania Kolejowe ABC

„Kampania Kolejowe ABC” to ogólnopolski projekt informacyjno-edukacyjny z zakresu bezpieczeństwa kolejowego skierowany do dzieci w wieku szkolnym i przedszkolnym oraz ich nauczycieli i wychowawców. Kampania jest współfinan-sowana ze środków Funduszu Spójności w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020.

Dzięki dofinansowaniu ze środków Funduszu Spójności stworzyliśmy nowy pakiet edukacyjny wzbogacony o nowoczesne środki przekazu. Docieramy do dzieci i młodzieży ze szkół i przedszkoli z terenu całej Polski, by propagować zasady bezpieczeństwa oraz wartości i wzorce związane z odpowiedzialnym zachowaniem się podczas korzystania z transportu kolejowego.

Działania w ramach projektu realizujemy dwutorowo. Pierwszym rodzajem działań są zajęcia edukacyjne prowadzone w przedszkolach i szkołach podstawowych na terenie całej Polski – do końca 2021 roku zamierzamy przeprowadzić 700 takich zajęć dla ok. 21 000 dzieci. Drugą warstwą realizacji projektu jest informacyjno-edukacyjna kampania medialna na rzecz poprawy szeroko rozumianego bezpieczeństwa pasażerów.

Projekt jest realizowany w okresie od 1 stycznia 2017 roku do 31 grudnia 2021 roku.

W 2019 roku przeprowadziliśmy 287 zajęć edukacyjnych dla dzieci z zakresu bezpieczeństwa na terenach kolejowych. Łącznie od początku trwania projektu edukatorzy UTK odwiedzili blisko 400 szkół i przedszkoli, spotykając się z ok. 12 tys. dzieci. Każda grupa dzieci, która wzięła udział w zajęciach, otrzymała plakat przypominający o bezpieczeństwie na terenach kolejowych, książki edukacyjne oraz odblaskowe materiały edukacyjne.

W trakcie jednej z takich lekcji zorganizowanej w marcu w podwarszawskich Duchnicach gościem honorowym była Pierwsza Dama Agata Kornhauser-Duda.

W 2019 roku bezpieczeństwo na obszarach kolejowych było tematem trzech spotów edukacyjnych emitowanych w stacjach telewizyjnych, kinach, na portalach internetowych oraz w pociągach i w pobliżu dworców kolejowych. W tych krótkich filmach bohater akcji, nosorożec Rogatek, pokazuje dzieciom, jak zachować się w pobliżu przejazdów kolejowych. Bezpieczeństwo na terenach kolejowych było promowa-ne również w dziecięcych programach telewizyjnych.

W ramach „Kampanii Kolejowe ABC” organizowane są także otwarte pikniki edukacyjne dla całych rodzin. W 2019 roku odbył się duży piknik edukacyjny w krakowskim Parku Jordana z okazji Dnia Dziecka, a podczas wakacji zorganizowane zostały cztery pikniki w miejscowościach nadmorskich: w Rewalu, we Władysławowie, w Ustce i Kołobrzegu. Wydarzenia te przyciągnęły ponad 21 tys. osób.

W 2019 roku dzieci z całej Polski pobierały z App Store oraz Google Play aplikację edukacyjną „Kolejowe ABC” na urządzenia mobilne i wzięły udział w 4 konkursach, w których nagrodami były wyjazdy całych klas na zielone szkoły. Do połowy grudnia trwała „Akcja Mural” – konkurs na najlepszą pracę plastyczną prezentującą zasady bezpieczeństwa na terenach kolejowych. Wzięło w niej udział ponad 19 tys. osób. Zwycięski projekt zostanie w czerwcu 2020 roku przeniesiony przez profesjonalnych muralowców na ścianę budynku przy Placu Zawiszy w centrum Warszawy.

Ponadto dzieci, ich rodzice, opiekunowie i nauczyciele mogą znaleźć ciekawe gry, quizy i materiały multimedialne na internetowej platformie edukacyjnej Peronowo, dostępnej na stronie internetowej www.kolejoweabc.pl.

Rok 2019 był intensywnym czasem realizacji projektu. Przeprowadziliśmy wiele zajęć edukacyjnych, podczas których przekazywaliśmy dzieciom wiedzę poprzez zabawę. Zauważamy, że projekt „Kampania Kolejowe ABC” cieszy się bardzo dużą popularnością i uznaniem odbiorców. Dzieci są zainteresowane tematem i chętnie biorą udział w naszych lekcjach. Spoty, programy telewizyjne i filmy edukacyjne „Kampanii Kolejowe ABC” obejrzało kilkanaście milionów widzów. Oczywiście nieodłączną częścią naszego przekazu jest postać Rogatka – bohatera kampanii, który budzi ogromną sympatię najmłodszych. Myślę, że im więcej dzieci zapozna się z zasadami bezpieczeństwa, tym większa szansa na to, że w przyszłości będą one odpowiedzialnymi uczestnikami ruchu drogowego Natalia Krapacz, Zastępca Dyrektora Departamentu Przewozów Pasażerskich

Film dla kierowców – Bezpieczny przejazd

W 2019 roku Urząd Transportu Kolejowego zadbał także o edukację kierowców. Powstał film „Bezpieczne przejazdy” – kompendium wiedzy na temat bezpiecznego zachowania na przejazdach. Treść animacji była konsultowana z Krajową Radą Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego, Komendą Główną Policji, Głównym Inspektoratem Transportu Drogowego i PKP Polskimi Liniami Kolejowymi, największym zarządcą infrastruktury kolejowej. Jedynie na Facebooku film dotarł do ponad 220 tys. odbiorców. Jest on również chętnie wykorzystywany podczas kursów na prawo jazdy.

Automapa

W 2019 roku UTK rozpoczął wspólne działania z producen-tem systemu nawigacyjnego Automapa. Celem jest zwiększenie bezpieczeństwa kierowców. W ramach współpracy w aplikacji pojawiły się informacje o lokalizacji PKD)i przejść. Dodatkowo partner otrzymał do dystrybucji we własnych kanałach informacyjnych film „Bezpieczny przejazd”.

Poradnik przed wakacjami - co warto wiedzieć przed podróżą koleją?

Wakacje to przede wszystkim czas odpoczynku i podróży. Urząd Transportu Kolejowego przygotował praktyczny poradnik dla pasażerom dotyczący wakacyjnych podróży pociągiem.

W poradniku znalazły się najważniejsze informacje dotyczące planowania podróży pociągiem, różnych opcji zakupu biletów, porady dotyczące podróży z dziećmi, zwierzętami czy rowerem. W publikacji umieściliśmy też informacje na temat praw pasażerów, dotyczące m.in. skarg i reklamacji czy uprawnień osób z niepełnosprawnością.

8.2 Działania filantropijne

Rozwój i zmiana każdego dnia wpływają nieodwracalnie na otaczający nas świat. Czas - jak lokomotywa szybko pędzi po torach. Jednak w tym pędzie codzienności warto pamiętać o przeszłości. Chcemy podtrzymywać wiedzę o minionych wydarzeniach, aby utrzymać ciągłość i ocalić od zapomnienia piękną tradycję polskiego kolejnictwa. Dlatego tak ważne w mojej ocenie są nasze projekty historyczne Pozwalają chociaż w małym fragmencie przedstawić jak kiedyś wyglądał transport kolejowy i jak duże znaczenie miał zawsze dla rozwoju kraju. Taką misję przyjął na siebie UTK. Zrealizowane w zeszłym roku projekty - film „Ganz. Kolejowy emeryt na chodzie”, pomoc w odrestaurowywaniu parowozowni w Gnieźnie czy wystawa o kolejnictwie w XX-leciu międzywojennym mają na celu utrwalanie tej pięknej historii. Są one ważne zarówno z punktu widzenia edukacji społeczeństwa, jak i in-tegracji pracowników urzędu. Katarzyna Szadkowska, Dyrektor Biura Prezesa

„Historia kolei – ocalić od zapomnienia”

Urząd Transportu Kolejowego nie zapomina także o historii kolejnictwa w Polsce. Inauguracją cyklicznych działań mających na celu ocalić od zapomnienia kolejowe dziedzictwo było przygotowanie reportażu „Ganz. Kolejowy emeryt na chodzie”. Bohaterem filmu jest Roman Szymański. Determinacja emerytowanego kolejarza pozwoliła zachować zabytkowy wagon motorowy SN 61, potocznie zwany Ganzem.

Premiera reportażu odbyła się w trakcie I Forum Kultury Bezpieczeństwa, a specjalny pokaz miał miejsce w Parowozowni Gniezno w ramach lekcji Kampanii Kolejowe ABC.

Wystawa „Stacja: Niepodległa. Na torach II RP”

Urząd Transportu Kolejowego we współpracy z Biurem Programu „Niepodległa” przygotował wirtualną wystawę poświęconą kolejom II Rzeczypospolitej. Jest to materiał popularnonaukowy, który można wykorzystywać m.in. podczas zajęć, prelekcji dotyczących procesu odbudowy polskiej państwowości.

Ekspozycja składa się z 8 plansz. Plansze tworzą chronologiczną całość:

- "Pierwsze tory na ziemiach polskich";

- "Mamy Niepodległą!";

- "Wyzwania odbudowy w liczbach";

- "Dworce jak malowane";

- "Kolejowy krwiobieg II RP";

- "Stary tabor i nowe słowa";

- "Stoi na stacji lokomotywa";

- "Sukces dwudziestolecia".

Z przygotowanych plików może skorzystać każdy. Wystarczy ją pobrać i np. wydrukować w dowolnej wielkości i na dowolnym nośniku.

Kolejowa kropla krwi

Blisko 40 krwiodawców wzięło udział w trzeciej edycji akcji Kolejowa Kropla Krwi organizowanej przez Urząd Transportu Kolejowego. Łącznie w trzech edycjach zebrano krew, która może uratować życie około 300 osobom. Akcję zorganizowano w centrali urzędu. Do pracowników UTK dołączyli przedstawiciele przewoźników kolejowych, Stacji Muzeum oraz członkowie Klubu Honorowych Dawców Krwi im. dr praw Andrzeja Ferstena przy Centrali PKP S.A. w Warszawie.

Była to również okazja do zwiększenia świadomości o znaczeniu daru krwi i inspirowania większej liczby osób do regularnego jej oddawania. „Kolejowa Kropla Krwi” została zorganizowana przez UTK we współpracy z Kolejarską Służbą Krwi oraz z Regionalnym Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Warszawie.

„Trakcja Parowa w Polsce”

UTK przygotował publikację, której celem jest wskazanie aktualne-go stanu przewozów z wykorzystaniem parowych pojazdów trakcyjnych, zapoznanie z ich funkcjonowaniem, potrzebami oraz barierami w użytkowaniu. Jednocześnie analiza przedstawia istniejących przewoźników i trasy przewozów trakcją parową. W opracowaniu podkreślone jest znaczenie dziedzictwa kulturowego obiektów, infrastruktury i pojazdów znajdujących się pod opieką przewoźników, skansenów oraz organizacji zajmujących się ochroną przed zapo-mnieniem. Obecnie w Polsce jest 10 działających parowozów normal-notorowych, które przejechały w 2018 roku ponad 72 tys km, prowadząc ponad 1,5 tys. pociągów. W 2018 roku pociągi prowadzone lokomotywami parowymi oferowało 6 przewoźników. Rekordzistą były Koleje Wielkopolskie.