Do zadań oddziałów terenowych UTK należy w szczególności:
 
1. przeprowadzanie kontroli spełniania przez zarządców, przewoźników kolejowych,   przedsiębiorców   udostępniających   pojazdy   kolejowei użytkowników bocznic obowiązku nadzoru nad eksploatacją linii kolejowych i utrzymania pojazdów kolejowych, w ramach których są sprawdzane:

a. warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać linie i bocznice kolejowe wraz z urządzeniami towarzyszącymi służącymi do prowadzenia ruchu oraz ich utrzymanie;
b. zasady, warunki i organizacja prowadzenia ruchu na liniach kolejowych;
c. warunki techniczne eksploatowanych pojazdów kolejowych; 

2. przeprowadzanie kontroli:

a. kwalifikacji pracowników bezpośrednio związanych z prowadzeniem ruchu na liniach kolejowych oraz pracowników prowadzących pojazdy kolejowe;
b. prawidłowości   wykonania   obowiązków   przez   pracowników związanych z prowadzeniem ruchu na liniach kolejowych oraz pracowników prowadzących pojazdy kolejowe 

3. powoływanie i odwoływanie komisji przeprowadzających egzaminy stwierdzające kwalifikacje, o których mowa w pkt 2;
 
4. kontrolowanie realizacji przepisów w zakresie bezpieczeństwa ruchu kolejowego, bezpiecznego przewozu osób i rzeczy oraz ochrony środowiska przez zarządców infrastruktury, przewoźników posiadających licencje na wykonywanie przewozów kolejowych lub udostępnianie pojazdów trakcyjnych oraz przez użytkowników bocznic kolejowych;
 
5. nadzór nad bezpieczeństwem przewozu towarów niebezpiecznych koleją, w tym nad sposobami załadunku u nadawcy wszelkiego rodzaju towarów;
 
6. kontrolowanie   realizacji   wniosków   profilaktycznych   wynikających z badań okoliczności i przyczyn wypadków i katastrof kolejowych;
 
7. rozpoznanie miejsc zagrożonych oraz narażonych na powstanie wypadku, a także mechanizmów, które powodują zagrożenie bezpieczeństwa ruchu kolejowego, a w przypadku stwierdzenia naruszenia zasad prowadzenia ruchu kolejowego, bądź niewłaściwej eksploatacji pojazdów kolejowych, wnioskowanie do Prezesa o wydanie decyzji:

a. wstrzymującej lub ograniczającej ruch kolejowy;
b. wyłączającej z eksploatacji pojazd kolejowy; 

8. przeprowadzenie tematycznych kontroli zlecanych przez Prezesa lub wiceprezesów;
 
9. przygotowanie opracowań dotyczących okresowej oceny bezpieczeństwa ruchu w transporcie kolejowym na obszarze działania Oddziału Terenowego UTK;
 
10. prowadzenie ewidencji wypadków kolejowych, które podlegają obowiązkowi zawiadamiania przez zarządy, przewoźników i użytkowników bocznic kolejowych;
 
11. przewodnictwo w pracach komisji dotyczących katastrof kolejowych oraz nadzór nad pracą komisji powypadkowych;
 
12. stała współpraca z departamentami i biurami w zakresie realizacji zadań określonych w obowiązujących przepisach;
 
13. współpraca z Departamentem Regulacji Rynku i Licencji w zakresie koordynacji rozkładów jazdy między przewoźnikami kolejowymi świadczącymi usługi przewozowe towarów i osób, pod kątem ich właściwego dostosowania do potrzeb społecznych oraz aktualnej sytuacji na rynku przewozowym;
 
14. prowadzenie   w   określonym   zakresie,   we   współpracy z Departamentem Regulacji Rynku i Licencji, nadzoru nad spełnieniem przez zarządców infrastruktury kolejowej wymogów dotyczących dostępu do linii kolejowych, dla ubiegających się o to przewoźników kolejowych;
 
15. udział w czynnościach kontrolnych i odwoławczych określonych przez Departament Regulacji Rynku i Licencji w ramach prowadzonego nadzoru w sprawach:

a. regulaminu sieci;
b. procesu alokacji zdolności przepustowej;
c. systemu pobierania opłat za dostęp do infrastruktury;
d. stosowania praktyk monopolistycznych;
e. przestrzegania warunków określonych w udzielanych licencjach; 

16. współpraca   z   Departamentem     Organizacyjno-Prawnym w organizowaniu przeprowadzenia egzaminu na doradców do spraw bezpieczeństwa przewozu towarów niebezpiecznych koleją, w przypadku wskazania przez Prezesa UTK siedziby oddziału terenowego jako miejsca przeprowadzenia egzaminu;
 
17. udział w czynnościach związanych z odbiorem wyrobów przeznaczonych do stosowania w kolejnictwie, dopuszczonych do eksploatacji   świadectwami   dopuszczenia   typu   budowli,   urządzeń i pojazdów kolejowych;
 
18. udział w przeprowadzaniu kontroli wyrobów w zakresie ich zgodności z typem, na który wydano świadectwo dopuszczenia do eksploatacji;
 
19. udział   w   prowadzonych   kontrolach   wyrobów   wprowadzonych   do   stosowania   w kolejnictwie w oparciu o przepis art. 10 ust. 3 ustawy o transporcie kolejowym oraz ustawę o ocenie zgodności;
 
20. udział   w   postępowaniach   o   wydawanie   świadectw bezpieczeństwa, o których mowa w art. 18 i 19 ustawy o transporcie kolejowym;
 
21. uzgadnianie preliminarza wydatków oddziału terenowego z Biurem Administracyjno-Budżetowym;
 
22. przygotowywanie   projektów   planów   zatrudnienia,     dochodów i wydatków budżetowych oddziału terenowego i zgłaszanie ich do komórek wiodących w poszczególnych zakresach;
 
23. uczestniczenie w opracowywaniu rocznych planów działalności socjalnej w UTK, zgodnie z regulaminem gospodarowania środkami zakładowego funduszu świadczeń socjalnych w UTK;
 
24. sprawowanie zarządu nad majątkiem oddziału terenowego;
 
25. organizowanie obsługi administracyjno-gospodarczej komórek organizacyjnych oddziału terenowego;
 
26. zapewnienie obsługi kancelaryjnej;
 
27. prowadzenie składnicy akt dla oddziału terenowego.