Nawigacja

Informacje dla przedsiębiorców kolejowych

Stanowisko Prezesa UTK w sprawie obowiązujących przepisów prawnych, dotyczących publikacji rozkładów jazdy pociągów

W związku z pojawiającymi się wątpliwościami przedsiębiorców kolejowych dotyczącymi zagadnień związanych z publikacją rozkładów jazdy pociągów, poniżej przedstawione jest stanowisko Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego w tym zakresie.

Na podstawie art. 30 ust. 5c Ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 94 z późn. zm.), ustawodawca nałożył na zarządcę infrastruktury kolejowej obowiązek podawania rozkładu jazdy dla przewozu osób do publicznej wiadomości w formie ogłoszenia na swojej stronie internetowej oraz na peronach, nie później niż w terminie 21 dni przed dniem jego wejścia w życie. W sytuacji, gdy rozkład ten ulega zmianie zarządca ma obowiązek jego niezwłocznej aktualizacji oraz przekazanie informacji o aktualizacji właścicielowi dworca lub zarządzającego dworcem.

Ponadto, na właścicielu dworca lub jego zarządcy ciąży obowiązek podania rozkładu jazdy dla przewozu osób do publicznej wiadomości w formie ogłoszeń w miejscu powszechnie dostępnym w budynku dworca. Natomiast w przypadku jego zmiany, ma on obowiązek jego niezwłocznej aktualizacji, po otrzymaniu informacji od zarządcy (art. 30 ust. 5d Ustawy o transporcie kolejowym).

Odnosząc się natomiast do obowiązków przewoźników kolejowych w zakresie zasad i terminów podawania rozkładu jazdy do publicznej wiadomości, wskazać należy, że zapisy art. 30 ust. 5e Ustawy o transporcie kolejowym odsyłają do art. 2 ust. 2 oraz art. 34 ust. 2 Ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe (Dz. U. z 2000 r. Nr 50, poz. 601 z późn. zm.), zwane dalej Prawem przewozowym.

Pierwszy z wyżej przywołanych przepisów (art. 2 ust. 2 Prawa przewozowego) nakłada na przewoźnika kolejowego, wykonującego regularne przewozy osób, obowiązek podawania do publicznej wiadomości rozkładu jazdy środków transportowych przez zamieszczenie informacji na wszystkich dworcach i przystankach wymienionych w rozkładzie jazdy. Przepis ten, pomimo że jest przepisem ogólnym i dotyczy wszystkich rodzajów środków transportowych, nakłada już na tym etapie na przewoźnika obowiązek zamieszczania informacji na dworcach i przystankach, na których pociągi przewoźnika, zgodnie z rozkładem jazdy, się zatrzymują.

Drugi wskazany w ustawie o tk przepis odnosi się do art. 34 ust. 2 Prawa przewozowego stanowiący o obowiązku określenia, w drodze rozporządzenia przez Ministra właściwego do spraw transportu przepisów dotyczących trybu zatwierdzania rozkładów jazdy, treści rozkładów jazdy, sposobu i terminów ogłaszania oraz aktualizacji rozkładów jazdy oraz warunków ponoszenia kosztów związanych z zamieszczaniem informacji dotyczących rozkładów jazdy oraz podawaniem rozkładów jazdy do publicznej wiadomości. Stanowiło to delegację do wydania Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 10 kwietnia 2012 r. w sprawie rozkładów jazdy (Dz. U. poz. 451), zwanym dalej „rozporządzeniem”.

Sposób ogłaszania rozkładów jazdy pociągów dla przewoźników kolejowych został określony w § 11 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem przewoźnik kolejowy ma obowiązek podania rozkładu jazdy do publicznej wiadomości, w szczególności poprzez jego zamieszczenie na swojej stronie internetowej. Ponadto przewoźnik kolejowy, na podstawie § 11 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia zobowiązany jest do przekazania rozkładu jazdy organizatorowi publicznego transportu zbiorowego, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 5 Ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym, na którego obszarze przewoźnik wykonuje przewozy, celem podania do publicznej wiadomości informacji niezbędnych do administrowania systemem informacji dla pasażera.

W zakresie terminów publikacji rozkładu jazdy pociągów przez zarządcę i zarządzającego dworcem, Ustawa o transporcie kolejowym określa następujące terminy publikacji: na 21 dni przed dniem jego wejścia w życie oraz niezwłocznie po wprowadzeniu zmian. Jeśli zaś chodzi o terminy nałożone na przewoźnika kolejowego, Ustawa o transporcie kolejowym odsyła do przepisów wydanych na podstawie art. 34 ust. 2 Prawa przewozowego. Natomiast § 13 ust. 1  rozporządzenia stanowi, że "Podanie rozkładu jazdy do publicznej wiadomości polegające na zamieszczeniu informacji dotyczącej rozkładu jazdy na przystanku komunikacyjnym lub w miejscu powszechnie dostępnym w budynku dworca następuje nie później niż w terminie 7 dni przed dniem jego obowiązywania, z wyłączeniem rozkładu jazdy podawanego do publicznej wiadomości w transporcie kolejowym.”. Na tej podstawie należy uznać, że „7 dniowy” obowiązek zamieszczania informacji o rozkładach jazdy określony w Ustawie o transporcie kolejowym nie dotyczy zarządcy infrastruktury oraz zarządzającego dworcem kolejowym. Natomiast dla przewoźnika kolejowego, na którego zostały nałożone obowiązki podawania do publicznej wiadomości rozkładów jazdy, określone w art. 2 ust. 2 Prawa przewozowego, oraz § 11 ust. 2 rozporządzenia , nie zostały określone terminy dotyczące ogłaszania i aktualizacji rozkładów jazdy pociągów.

Nie później zatem, jak od 18 listopada 2012 r. obowiązkowi publikacji rozkładów jazdy podlegają zarządcy infrastruktury oraz zarządzający dworcem kolejowym. Nowe obowiązki zostały wprowadzone Ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2011 r. Nr 205, poz. 1209.).

W przypadku niepodania do publicznej wiadomości rozkładu jazdy dla przewozu osób lub jego zmiany w terminie i na zasadach, o których mowa w art. 30 ust. 5c-5f Ustawy o transporcie kolejowym,  zarządcy, przewoźnicy kolejowi lub właściciele dworca albo zarządzający dworcem podlegają, na podstawie art. 66 Ustawy o transporcie kolejowym, karze pieniężnej w wysokości do 2% rocznego przychodu, osiągniętego w poprzednim roku kalendarzowym.

Podsumowując wskazać należy, że na zarządcy infrastruktury spoczywa obowiązek zamieszczania rozkładu jazdy nie tylko na jego stronie internetowej, ale również na peronach. Na zarządzającym dworcem spoczywa obowiązek podania rozkładu do publicznej wiadomości w miejscu powszechnie dostępnym w budynku dworca. Rozkłady jazdy zamieszczane przez zarządców na peronach a zarządzających dworcami w budynkach dworców powinny być opracowane kompleksowo dla wszystkich pociągów zatrzymujących się na danym przystanku komunikacyjnym oraz zgodnie z wyżej cytowanym rozporządzeniem, uwzględniając połączenia wszystkich przewoźników jeżdżących daną trasą, ze wskazaniem przewoźnika realizującego dane połączenie. Na przewoźniku spoczywa natomiast ogólny obowiązek zamieszczania jedynie informacji o swoim rozkładzie jazdy, obowiązującym na danej stacji czy też dworcu.

Należy zauważyć, że informacja o rozkładzie jazdy pociągów jest jednocześnie ofertą przewoźnika i dlatego też jemu powinno zależeć na wysokiej jakości informacji publikowanej dla podróżnych oraz na jak najwcześniejszym jej zaprezentowaniu. Wszystkie podawane informacje powinny być spójne i aktualne oraz zgodne z przepisami europejskimi i krajowymi. Ponadto informacja powinna być przekazywana w sposób czytelny i przejrzysty we wszystkich prezentowanych obszarach, co usprawni obsługę podróżnych. W związku z tym konieczna jest współpraca pomiędzy zarządcą i przewoźnikami, w szczególności w początkowym okresie realizacji obowiązków ustawowych zarządców, jak również w związku z licznymi zmianami rozkładów, spowodowanymi pracami remontowo – modernizacyjnymi na sieci kolejowej w Polsce. Jednocześnie dane techniczne o pociągu, będące w posiadaniu zarządcy, powinny być uzupełniane o informacje handlowe o pociągu, ustalane przez przewoźników.

W ocenie Prezesa UTK nie jest konieczne, aby wszyscy przewoźnicy i zarządcy odrębnie zamieszczali informacje o rozkładzie jazdy. Przygotowanie we współpracy przez zarządców i przewoźników jednej publikacji może stanowić wypełnienie nałożonych na te podmioty obowiązków. Bardzo istotną kwestią, również z punktu widzenia obsługi podróżnego, jest wskazanie podmiotu / podmiotów odpowiedzialnych za podanie informacji, np. w celu złożenia reklamacji w przypadku ewentualnie powstałych nieprawidłowości.

Należy wskazać, że Prezes UTK nie stanowi prawa, a dokonana interpretacja i wyjaśnienia stanowią jedynie opinię Prezesa UTK. Ponadto dokonana przez właściwy organ administracji publicznej interpretacja przepisów w toku postępowania administracyjnego może podlegać weryfikacji w ewentualnych postępowaniach sądowych.

do góry